Alimlər yemək menyusunda hansı qidaların olmamasının insanı aqressiv və qəddar edə biləcəyini açıqlayıblar.
AzPost bildirir ki, Elsevier portalında dərc olunmuş bir araşdırma, yeməkdə hansı qidaların olmamasının insanı aqressiv və zorakı edə biləcəyini aydınlaşdırıb.
Aqressiv və zorakı davranış adətən tərbiyə, genetika və şəxsiyyət xüsusiyyətlərinin birləşməsinə aid edilir. Lakin elm adamları insanın emosional vəziyyətinə təsir edə biləcək daha az məlum olan bir amili müəyyən ediblər: gündəlik yeməkdə müəyyən qida maddələrinin çatışmazlığı.
Pensilvaniya Universitetinin tədqiqatçıları müəyyən qidaların çatışmazlığının aqressivliyi artıra biləcəyi qənaətinə gəliblər. Bu, ilk növbədə balıq, kətan toxumu və qozda olan omeqa-3 yağ turşularına aiddir.
Alimlərin fikrincə, bu qidaların müntəzəm olaraq pəhrizə daxil edilməsi aqressivliyi, qəddarlığı və qıcıqlanmanı əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.
Tədqiqatçılar omeqa-3 yağ turşularının insan orqanizminə təsiri ilə bağlı iyirmidən çox elmi məqaləni təhlil ediblər. Nəticələr göstərib ki, bu yağ turşularının müntəzəm istehlakı aqressivliyin təxminən 30 faiz azalması ilə əlaqələndirilir.
Omeqa-3 əvvəllər beyin funksiyasına müsbət təsir göstərdiyi göstərilib. İndi alimlər bu maddələrin qəzəb və impulsiv davranışla əlaqəli bioloji mexanizmlərə də təsir göstərə biləcəyini irəli sürürlər.
Pensilvaniya Universitetinin neyrokriminoloqu professor Adrian Reyn qeyd edir ki, qidaya omeqa-3 əlavə etmək zorakılığa qarşı universal bir həll yolu deyil, lakin xüsusilə bu cür reaksiyalara meylli insanlarda aqressivliyi azaltmağa kömək edə bilər.
Omeqa-3-ün əsas mənbələri yağlı balıq, dəniz məhsulları, kətan toxumu, qoz, kətan və çətənə yağları, çia toxumu, soya, günəbaxan toxumu, ispanaq və dəniz yosunudur.
Balıq yağı əlavələrindən də istifadə etmək olar, lakin yalnız bir mütəxəssislə məsləhətləşdikdən sonra etmək lazımdır.
Professor Reyn on ildən çoxdur ki, omeqa-3 ilə aqressiv davranış arasındakı əlaqəni öyrənir. Ən son tədqiqatlarından birində o, orta yaşı 21 olan təxminən 4000 insanı əhatə edən 29 tədqiqatdan məlumatları birləşdirib. İştirakçılar təxminən 16 həftə ərzində orta hesabla 1,18 qram omeqa-3 qəbul ediblər.
Nəticələr iştirakçıların cinsindən, yaşından və ya psixoloji xüsusiyyətlərindən asılı olmayaraq, aqressivliyin təxminən 30 faiz azaldığını göstərib.
Təsir müvəqqəti olsa da, alimlər bu məlumatları qidalanmanın davranışa necə təsir edə biləcəyini və sosial cəhətdən arzuolunmaz davranışları necə azalda biləcəyini daha dərindən anlamaq üçün vacib bir addım hesab edirlər.
