Bəzi tam yağlı süd məhsulları yemək sağlamlığa müsbət təsir göstərir.
AzPost bildirir ki, alimlər uzunmüddətli bir araşdırma nəticəsində bu qənaətə gəliblər.
Tədqiqatçılar təəccüblü bir kəşf ediblər. Yüksək yağ tərkibinə görə uzun müddət sağlam olmayan hesab edilən qidalar beyin sağlamlığına müsbət təsir göstərə bilər. Bunlara tam yağlı süd məhsulları, xüsusən də pendir və qaymaq daxildir.
Verywellhealth portalına görə, yeni genişmiqyaslı bir araşdırma tam yağlı pendir istehlakı ilə demensiya riskinin azalması arasında əlaqə olduğunu göstərib. Tədqiqat İsveçdəki Lund Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən aparılıb. Onlar orta yaşı 58 olan 27.670 nəfərin məlumatlarını araşdırıb və onları 25 il izləyiblər.
Tədqiqatçılar gündə ən azı 50 qram tam yağlı pendir (təxminən iki dilim) yeyən insanlar arasında demensiya nisbətlərini gündə 15 qramdan az yeyənlərlə müqayisə ediblər. 20%-dən çox yağ ehtiva edən tam yağlı pendirlərə çedar, brie və Gouda kimi məşhur növlər daxildir.
Nəticələr gözlənilməz olub: Pəhrizinə daha tez-tez tam yağlı pendir daxil edən iştirakçılarda demensiya inkişaf riski 13% daha aşağı olub. Bundan əlavə, beynin qan damarlarının zədələnməsi ilə əlaqəli, mini-insultlardan qaynaqlanan xəstəlik növü olan damar demensiyası riski 29% azalıb.
Oxşar təsir ağır qaymaq istehlak edənlərdə də müşahidə edilib. Gündəlik pəhrizinə təxminən 20 qram qaymaq (təxminən 1,4 xörək qaşığı) əlavə edən insanlarda demensiya inkişaf riski onu yeməyənlərlə müqayisədə 16% daha aşağı olub.
Mütəxəssislər bunun səbəbinin tam yağlı pendirin tərkibi olduğunu irəli sürürlər. Bəzi növlərdə qan damarlarının möhkəmləndirilməsi ilə əlaqəli olan K2 vitamini var. Damar sağlamlığı bilişsel geriləmə riskini birbaşa təsir etdiyindən, bu əlaqə məntiqli görünür.
Lakin alimlər dəqiq mexanizmin hələ müəyyən edilmədiyini etiraf edirlər. Onlar qeyd edirlər ki, tam yağlı süd məhsulları az yağlı süd məhsullarından yalnız yağ tərkibinə görə deyil, həm də qida tərkibinə və faydalı komponentlərin mənimsənilməsinə təsir edən sözdə qida matrisinin – məhsulun quruluşunun xüsusiyyətlərinə görə fərqlənir.
Tədqiqatın müəlliflərindən biri olan Emili Sonestedt qeyd edib ki, nəticələr bütün süd məhsullarının beyin sağlamlığı baxımından eyni dərəcədə təsir göstərmir.
Eyni zamanda, qidalanma mütəxəssisləri bu tapıntılarla ehtiyatlı olmağa çağırırlar. Potensial faydalarına baxmayaraq, tam yağlı süd məhsullarında doymuş yağ var və bu, həddindən artıq istehlak edildikdə xolesterol səviyyəsini artıra və ürək-damar xəstəlikləri riskini artıra bilər.
