İran və ABŞ danışıqlarda həlledici mərhələyə yaxınlaşır. Tehranın sərt ictimai ritorikası isə diplomatik siqnalları gizlədir.
AzPost bildirir ki, İran və ABŞ danışıqlarda həlledici ola biləcək yeni bir mərhələyə yaxınlaşırlar. İsrailin Təl-Əviv Universitetinin Milli Təhlükəsizlik Tədqiqatları İnstitutunun (INSS) baş elmi işçisi Denni Sitrinovits 103FM-də bildirib ki, tərəflər faktiki olaraq gələcək inkişafların Vaşinqton və Tehranın konkret addımlarından asılı olacağı bir nöqtəyə çatıblar.
Bu barədə Maariv nəşri məlumat verib.
Ekspertin sözlərinə görə, İran tərəfi artıq amerikalılardan gələcək razılaşmanın necə ola biləcəyi barədə mövqeyini alıb. O, bu cür siqnalların ötürülməsinin özü vacib bir addım olduğunu və bizi birbaşa təmasların növbəti mərhələsinə yaxınlaşdırdığını vurğulayıb. Danışıqlar Qətər, Oman və Türkiyənin vasitəçiliyi ilə aparılır.
Sitrinovits qeyd edib ki, vasitəçilər gündəmi yalnız nüvə proqramı ilə məhdudlaşdırmağa çalışırlar. Onun fikrincə, ballistik raketlərin yekun razılaşmaya daxil edilməsi ehtimalı olduqca aşağıdır. O izah edib ki, Tehran raket potensialını məhdudlaşdırmaq cəhdlərini ölkənin özünü müdafiə etmək qabiliyyətindən məhrum etmək cəhdi kimi qəbul edir. Əslində, onun dediyi kimi, iranlılar bunu öz müdafiələrinə qarşı sui-qəsd hesab edirlər.
Ekspert Əli Laricaninin hərəkətlərinə xüsusi diqqət yetirib. O bildirib ki, Oman və Qətərə səfərlərindən sonra İran rəsmisi Tehrana deyil, Məşhədə qayıdıb. Bu, Ali Lider Əli Xameneyinin orada olduğunu göstərə bilər. Sitrinovitsin sözlərinə görə, bu cür detallar Xameneyinin “həlledici anın” ərəfəsində prosesə şəxsi nəzarətini göstərir.
İslam İnqilabının ildönümünü qeyd edən genişmiqyaslı paradları şərh edən Sitrinovits ictimai ritorika ilə pərdəarxası diplomatiya arasında fərq qoymağın vacibliyini vurğulayıb. O izah edib ki, sərt mövqe və güc nümayişi daxili auditoriya üçün nəzərdə tutulub. Eyni zamanda bağlı qapılar arxasında nüvə məsələsində müəyyən çeviklik və ABŞ ilə əlaqə saxlamaq üçün icazə saxlanılır.
Ekspert həmçinin İsrail və ABŞ arasındakı fərqlərə də diqqət çəkib. O qeyd etdi ki, Netanyahu ilə Tramp arasındakı fikir ayrılıqlarının nə qədər ciddi olduğu hələ də bəlli deyil. Lakin ictimai açıqlamalar fərqli yanaşmalar təklif edir: Vaşinqton diplomatik yolda maraqlıdır, İsrail isə onun effektivliyinə şübhə edir və alternativ ssenariləri nəzərdən keçirir.
Sitrinovitsin sözlərinə görə, çox şey ABŞ hərbi siqnallarından asılı olacaq. Xüsusilə, bölgəyə əlavə bir Amerika təyyarədaşıyan gəmisinin yerləşdirilməsi Tehrana təzyiq göstərə bilər. Eyni zamanda, ABŞ vitse-prezidentinin Vaşinqtonun İranda rejim dəyişikliyinə çalışmadığı barədə açıqlaması vacib element idi. INSS ekspertinin fikrincə, bu siqnal Xameneyinin şübhələrini azalda və razılaşma perspektivlərinə təsir göstərə bilər.
