İranda müharibə bağlı qlobal qaz bazarı kəskin çatışmazlıq həddindədir.
Azpost.info bildirir ki, bu barədə Financial Times qəzetinin təhlilində deyilir.
Fars körfəzi ölkələrindən göndərilən mayeləşdirilmiş təbii qazın (LNG) sonuncu tədarükü başa çatdıqdan sonra vəziyyət qeyri-müəyyən hala düşüb. Yaxın günlərdə limana çatması planlaşdırılan bu tankerlər faktiki olaraq hazırda regiondan gələn sonuncu sabit qaz tədarüküdür.
Boşaldıldıqdan sonra bazar, xüsusən də Fars körfəzinin LNG-sinin təxminən 90%-ni istehlak edən Asiya bazarı kəskin təchizat fasiləsi ilə üzləşə bilər.
Əsas problem ondadır ki, regiondan yeni tədarüklər faktiki olaraq dayandırılıb. Hərbi əməliyyatlar, enerji infrastrukturuna hücumlar və gəmiçilik üçün risklər Hörmüz boğazından qaz nəqlini son dərəcə qeyri-sabit edib. Nəticədə, dünya enerjisinin əhəmiyyətli bir hissəsinin asılı olduğu təchizat zəncirləri faktiki olaraq pozulur.
Bu, kritik bir vəziyyət yaradır: boru kəmərləri ilə qismən istiqamətləndirilə bilən neftdən fərqli olaraq, LNG demək olar ki, tamamilə dəniz logistikasından asılıdır və demək olar ki, alternativ yolları yoxdur. Bu fonda, hətta qısamüddətli təchizat fasiləsi belə kəskin qiymət artımına və yanacaq çatışmazlığına səbəb ola bilər.
Analitiklər xəbərdarlıq edirlər ki, nəticələri yaxın həftələrdə özünü göstərə bilər. Hazırkı yüklər çatdıqdan sonra idxalçı ölkələr qlobal bazarda məhdud qaz həcmləri uğrunda mübarizə aparmaq məcburiyyətində qalacaqlar. Bu da qiymətlərə təzyiqi artıracaq və potensial olaraq, xüsusən də Asiya və Avropada enerji çatışmazlığına səbəb olacaq.
Beləliklə, bazar yüksək qeyri-müəyyənlik mərhələsinə qədəm qoyur: qarşıdan gələn tədarüklər mövcud tələbatı effektiv şəkildə ödəyir, lakin onlardan sonra ciddi çatışmazlıqlar dövrü gələ bilər. Bu da son illərdə qlobal enerji sistemi üçün ən ciddi sınaqlardan birini yaradacaq.
