ABŞ-İran
ABŞ İrana Yaxın Şərqdə müharibəyə son qoymaq və regionda gərginliyi azaltmaq məqsədi daşıyan 15 tələbdən ibarət siyahı təqdim edib.
Azpost.info bildirir ki, bu barədə Reuters agentliyi danışıqlarla tanış olan mənbəyə istinadən məlumat yayıb.
“New York Times” və “Channel 12” bu siyahıdakı maddələri dərc ediblər.
Bu məlumatlara görə, birinci tələblər toplusu İranın nüvə proqramı ilə bağlıdır. Vaşinqton Tehranın nüvə silahlarının hazırlanmasından qanuni olaraq imtina etməsini, uranın zənginləşdirilməsini mülki səviyyəyə endirməsini, mövcud ehtiyatlarının azaldılmasını, bəzi qabaqcıl sentrifuqaların sökülməsini və beynəlxalq müşahidəçilər tərəfindən yoxlamaların genişləndirilməsini tələb edir.
İkinci qrup tələb raket proqramı ilə bağlıdır. Bu, ballistik raketlərin mənzilinin məhdudlaşdırılmasını və yeni sistemlərin, xüsusən də nüvə başlığı daşıya bilən sistemlərin hazırlanmasından çəkinməyi tələb edir.
Regional siyasət ayrı və xüsusilə həssas mövqe tutur. Bu tələblər İrandan HƏMAS və Hizbullah da daxil olmaqla müttəfiq silahlı qruplara dəstəyi dayandırmağı, Suriya, İraq və Yəməndəki hərbi mövcudluğunu azaltmağı və ya tamamilə geri çəkməyi və İsrailə qarşı birbaşa və ya vəkillər vasitəsilə hücumlardan çəkinməyi tələb edir.
Digər tələblər beynəlxalq ticarətin təhlükəsizliyi ilə bağlıdır. ABŞ Hörmüz boğazında naviqasiya azadlığına zəmanət və regional ölkələrin neft infrastrukturuna hücumların dayandırılmasını tələb edir.
Bundan əlavə, plan danışıqlara yol açmaq üçün bir-iki ay müddətinə müvəqqəti atəşkəs rejiminin tətbiqi də daxil olmaqla, dərhal gərginliyi azaltma tədbirlərinin görülməsini nəzərdə tutur.
Bu şərtlərin yerinə yetirilməsi müqabilində ABŞ-ın neft ixracına və beynəlxalq maliyyə sisteminə girişə məhdudiyyətlər, eləcə də bəzi aktivlərin azad edilməsi daxil olmaqla qismən sanksiyaların aradan qaldırılmasını təklif etməsi gözlənilir. Qlobal bazarlara çıxış, investisiya və mülki nüvə enerjisinin inkişafına dəstək daxil olmaqla iqtisadi təşviqlər də nəzərdən keçirilir.
