İdman zalında və ya açıq havada məşq edən insanların əksəriyyəti diqqəti yalnız məşqin intensivliyinə yönəldir. Halbuki idmandan sonrakı ilk yarım saat bədənin bərpası və əzələlərin inkişafı baxımından ən vacib dövr hesab olunur. Məhz bu müddətdə düzgün qidalanma və maye qəbulu məşqin effektivliyini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Azpost.info bildirir ki, idman fizioloqlarının sözlərinə görə, fiziki fəaliyyət zamanı əzələlərdəki qlikogen ehtiyatları azalır və mikroskopik lif zədələnmələri yaranır. Məşqdən sonrakı ilk 30–60 dəqiqə ərzində qəbul edilən zülal və karbohidrat bu ehtiyatların daha sürətli bərpasına kömək edir. Bu dövr idman elmində “bərpa pəncərəsi” kimi tanınır.
Avstraliya İdman İnstitutunun və Böyük Britaniyada aparılan tədqiqatların nəticələrinə görə, məşqdən sonra 20–30 qram keyfiyyətli zülal qəbul edən insanlarda əzələ sintezi daha sürətli gedir. Toyuq əti, balıq, yumurta, süd məhsulları və paxlalılar bu baxımdan ən faydalı məhsullar hesab olunur.
Maye balansının bərpası da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Yay aylarında intensiv məşq zamanı orqanizm tər vasitəsilə xeyli miqdarda su və minerallar itirir. Mütəxəssislər məşqdən sonra tədricən su içməyi, uzunmüddətli və ağır məşqlərdən sonra isə elektrolit tərkibli içkilərdən istifadə etməyi məsləhət görürlər.
İdman həkimləri bildirirlər ki, məşqdən dərhal sonra tam hərəkətsiz qalmaq düzgün deyil. Yüngül gərmə hərəkətləri və 5–10 dəqiqəlik sakit gəzinti ürək döyüntüsünün normallaşmasına, əzələlərdə qan dövranının yaxşılaşmasına və növbəti gün yaranan ağrıların azalmasına kömək edir.
Azərbaycanlı fitnes məşqçiləri də qeyd edirlər ki, bərpa mərhələsi məşqin özü qədər vacibdir. Kifayət qədər yuxu, zülalla zəngin qidalanma və istirahət olmadan ən intensiv məşq proqramı belə gözlənilən nəticəni verməyə bilər.
Ekspertlərin fikrincə, həvəskar idmançılar arasında ən çox rast gəlinən səhvlərdən biri məşqdən sonra saatlarla ac qalmaq və ya yalnız şəkərli içkilərlə kifayətlənməkdir. Bu isə bərpa prosesini ləngidir və performansın aşağı düşməsinə səbəb olur.
Mütəxəssislərin qənaətinə görə, uğurlu idman nəticəsi təkcə məşq zalında sərf olunan vaxtdan asılı deyil. Düzgün bərpa, balanslı qidalanma və keyfiyyətli yuxu birlikdə həm sağlamlığın qorunmasına, həm də fiziki göstəricilərin davamlı şəkildə yaxşılaşmasına şərait yaradır.
