Rəqəmsal platformaların sürətli inkişafı musiqi sənayesini kökündən dəyişib. Vaxtilə sənətçilərin əsas gəlir mənbəyi olan CD və albom satışları artıq əvvəlki əhəmiyyətini itirib. Bu gün dünya musiqi bazarında əsas gəlir canlı konsertlər, dünya turları, VIP biletlər və səhnə məhsullarından formalaşır.
Azpost.info xəbər verir ki, musiqi bazarında son on ildə baş verən dəyişikliklər göstərir ki, sənətçilər üçün ən böyük qazanc mənbəyi artıq studiya deyil, səhnədir.
Albomlar reklam vasitəsinə çevrilib
Beynəlxalq Musiqi Sənayesi Federasiyasının (IFPI) məlumatına görə, qlobal musiqi bazarı ardıcıl 11-ci ildir böyüməyə davam edir və bu artımın əsas səbəblərindən biri ödənişli striminq xidmətləridir. Spotify, Apple Music və YouTube Music kimi platformalar milyonlarla istifadəçiyə musiqini əlçatan etsə də, bir dinlənmədən sənətçinin əldə etdiyi gəlir olduqca aşağıdır.
Məhz buna görə də bir çox müğənni yeni albomu ilk növbədə gələcək dünya turunun reklam kampaniyası kimi təqdim edir. Albom çıxır, ardınca isə onlarla ölkəni əhatə edən konsert proqramı başlayır.
Əsas gəlir hardan gəlir?
Canlı musiqi bazarı pandemiyadan sonra rekord sürətlə bərpa olunub. Sənaye üzrə araşdırmalar göstərir ki, dünya konsert bazarının illik dövriyyəsi artıq on milyardlarla dollarla ölçülür. Premium biletlər, VIP paketlər və xüsusi fan xidmətləri bəzi arenalarda ümumi bilet gəlirlərinin 30-40 faizini təşkil edir.
Məsələn, adi bilet alan tamaşaçı yalnız konserti izləyir. VIP paket alan fan isə məşq prosesini izləmək, sənətçi ilə şəkil çəkdirmək, xüsusi suvenirlər əldə etmək və səhnəyə daha yaxın yerlərdə əyləşmək imkanı qazanır. Bu xidmətlər bəzən standart biletdən bir neçə dəfə baha satılır.
Səhnədə təkcə bilet satılmır
Konsert günü gəlirin böyük hissəsi əlavə satışlardan formalaşır.
Buraya daxildir:
- xüsusi dizayn edilmiş köynəklər;
- papaqlar;
- albom və vinil disklər;
- aksesuarlar;
- imzalı kolleksiya məhsulları.
Bir çox məşhur ifaçı üçün “merchandise” satışları milyonlarla dollar əlavə gəlir gətirir. Xüsusilə məhdud sayda buraxılan məhsullar fanatlar arasında böyük maraq doğurur.
Konsert şəhər iqtisadiyyatını da canlandırır
İqtisadçılar hesab edirlər ki, böyük konsertlər yalnız musiqi sənayesinə deyil, şəhər iqtisadiyyatına da ciddi təsir göstərir. Araşdırmalara əsasən, tamaşaçının bilet üçün xərclədiyi hər 1 dollar ətraf bizneslərdə əlavə 2–5 dollarlıq iqtisadi aktivlik yarada bilir. Otellər, restoranlar, taksi xidmətləri və ticarət mərkəzləri böyük konsertlər zamanı əhəmiyyətli gəlir əldə edir.
Məhz buna görə bir çox ölkə beynəlxalq musiqi festivallarını və dünya turnelərini öz şəhərlərinə cəlb etmək üçün müxtəlif güzəştlər təqdim edir.
Son illərdə dünya turneləri tarixinin ən yüksək gəlirləri qeydə alınıb. Bəzi məşhur sənətçilərin dünya turları artıq 1–2 milyard dollardan çox gəlir əldə edərək tarixə düşüb. Bu rekordlar canlı musiqi bazarının nə qədər sürətlə böyüdüyünü göstərir.
Ekspertlər bildirirlər ki, gələcəkdə süni intellekt, artırılmış reallıq və interaktiv səhnə texnologiyalarının inkişafı konsertləri daha da bahalı və gəlirli edəcək.
Musiqi sənayesinin yeni iqtisadi modeli
Bu gün musiqi biznesində uğurun əsas göstəricisi artıq satılan albomların sayı deyil. Sənətçinin neçə ölkədə çıxış etdiyi, neçə stadionu doldurduğu və fanatlarına hansı eksklüziv təcrübəni təqdim etdiyi daha böyük əhəmiyyət daşıyır.
Musiqi sənayesi yeni mərhələyə qədəm qoyub. Albomlar dinləyicini cəlb edir, amma milyonlar səhnədə qazanılır. Dünya bazarında formalaşan bu model artıq bir çox ölkələrdə, o cümlədən regional musiqi bazarlarında da özünü göstərməyə başlayıb.
Sunay