Uşaqlıq evinin qoxusu, yağışdan sonra torpaq iyi və ya sevimli bir insanın istifadə etdiyi ətir illər keçsə də yaddaşımızda qalır. Alimlər bunun təsadüfi olmadığını bildirirlər.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, qoxu hissi beynin emosiyalar və yaddaşa cavabdeh olan hissələri ilə birbaşa əlaqəlidir. Məhz buna görə müəyyən bir qoxu insanı illər əvvəl yaşadığı hadisələrə və hisslərə bir anda qaytara bilir.
Qoxular niyə güclü xatirələr yaradır?
Beyində qoxuları emal edən mərkəz hipokamp və amiqdala ilə sıx əlaqədə işləyir. Bu strukturlar yaddaşın formalaşması və emosiyaların idarə olunmasına cavabdehdir. Nəticədə qoxular digər hiss orqanlarından gələn siqnallarla müqayisədə daha güclü emosional təsir yaradır.
Bəzi qoxular niyə hamıya xoş gəlmir?
Alimlər bildirirlər ki, qoxuların qəbul edilməsi yalnız biologiyadan deyil, şəxsi təcrübədən də asılıdır. Bir insan üçün xoş xatirə yaradan qoxu başqa biri üçün narahatedici ola bilər. Bu fərq uşaqlıq xatirələri, mədəni mühit və fərdi təcrübə ilə əlaqələndirilir.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, qoxu hissi insan beyninin ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biridir və gələcəkdə Alzheimer kimi yaddaş pozğunluqlarının erkən diaqnostikasında da mühüm rol oynaya bilər.
