Əmək bazarı sürətlə dəyişir. Bir neçə il əvvəl yüksək gəlir vəd edən bəzi peşələr artıq əvvəlki qədər cəlbedici deyil. Eyni zamanda rəqəmsallaşma, süni intellekt, enerji layihələri və maliyyə sektorunun inkişafı yeni ixtisaslara tələbatı artırır. İşəgötürənlər artıq yalnız diplomu deyil, praktik bacarıqları, xarici dil biliklərini və müasir texnologiyalarla işləmək qabiliyyətini də əsas meyar kimi qiymətləndirirlər.
Əmək bazarı üzrə son məlumatlara görə, ən yüksək maaşlar əsasən neft-qaz, informasiya texnologiyaları, maliyyə və rəhbər vəzifələrdə təklif olunur.
Neft-qaz mühəndisi
Azərbaycanın ən yüksək maaşlı sahəsi olaraq neft-qaz sektoru liderliyini qoruyur. Beynəlxalq layihələrdə çalışan neft, qaz, geologiya və qazma mühəndisləri aylıq 4 000–8 000 manat, bəzi hallarda isə bundan da yüksək gəlir əldə edə bilirlər. Xarici şirkətlərdə təcrübə və ingilis dili bilikləri maaşa ciddi təsir göstərir.
Proqramçı və proqram təminatı mühəndisi
Rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı proqramçılara olan tələbatı daha da artırıb. Xüsusilə Java, Python, .NET, mobil tətbiq və Full Stack proqramçıları əmək bazarında ən çox axtarılan mütəxəssislər sırasındadır. Təcrübəli proqram mühəndisləri 3 500–7 000 manat və daha yüksək maaş ala bilirlər.
Süni intellekt və Data analitikləri
Şirkətlər qərarlarını artıq məlumatlara əsaslanaraq qəbul edir. Buna görə də Data Analyst, Data Scientist və AI mühəndislərinə tələbat sürətlə artır. Banklar, telekommunikasiya və böyük biznes strukturları bu sahəyə ciddi investisiya yatırırlar.
Kibertəhlükəsizlik mütəxəssisi
Kibercinayətlərin artması dövlət qurumları və özəl şirkətləri informasiya təhlükəsizliyinə daha çox vəsait ayırmağa məcbur edir. Bu səbəbdən kibertəhlükəsizlik üzrə peşəkarlar əmək bazarında ən qiymətli kadrlardan hesab olunur.
Maliyyə analitiki və risk meneceri
Banklar, investisiya şirkətləri və iri holdinqlər maliyyə analitikləri, daxili auditorlar və risk menecerləri üçün yüksək maaş təklif edirlər. Xüsusilə beynəlxalq sertifikatlara malik mütəxəssislər daha rəqabətli gəlir əldə edirlər.
Layihə rəhbəri
Tikinti, energetika, informasiya texnologiyaları və sənaye layihələrinin artması peşəkar layihə rəhbərlərinə ehtiyacı artırıb. PMP kimi beynəlxalq sertifikatlara malik mütəxəssislər əmək bazarında üstünlük qazanırlar.
Hüquqşünas
Korporativ hüquq, vergi hüququ və beynəlxalq müqavilələr üzrə çalışan hüquqşünaslar bazarda ən yüksək maaş alan peşə sahiblərindəndir. Böyük şirkətlər təcrübəli hüquqşünaslar üçün yüksək əməkhaqqı təklif edirlər.
Həkimlər
Özəl klinikalarda çalışan cərrahlar, stomatoloqlar, radioloqlar, estetik cərrahlar və digər yüksək ixtisaslı həkimlər ölkənin ən çox qazanan peşə sahibləri sırasında yer alırlar. Gəlir iş yerindən, ixtisasdan və pasiyent sayından asılı olaraq dəyişir.
Logistika və təchizat zənciri üzrə menecer
Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərində rolunun artması logistika sahəsində peşəkar kadrlara ehtiyacı yüksəldib. Xüsusilə beynəlxalq yükdaşımaları və ixrac-idxal proseslərini idarə edən mütəxəssislər yüksək maaş ala bilirlər.
Satış və biznesin inkişafı üzrə direktor
Böyük şirkətlərdə satışın artırılması və yeni bazarların əldə olunmasına cavabdeh rəhbərlər yüksək bonus sistemi ilə çalışırlar. Bir çox hallarda onların gəliri sabit maaşdan əlavə satış nəticələrindən də asılı olur.
İşəgötürənlər bu bacarıqları axtarırlar
Mütəxəssislərin fikrincə, yüksək maaş almaq üçün yalnız diplom kifayət etmir. İşəgötürənlərin ən çox üstünlük verdiyi bacarıqlar bunlardır:
İngilis dili və digər xarici dillər;
Süni intellekt və rəqəmsal alətlərlə işləmək bacarığı;
Analitik düşüncə;
Komanda idarəetməsi;
Problemlərin operativ həlli;
Beynəlxalq sertifikatlar və praktiki təcrübə.
Gələcəyin peşələri
Əmək bazarı ekspertləri hesab edirlər ki, yaxın illərdə süni intellekt, kibertəhlükəsizlik, bulud texnologiyaları, data analitikası, bərpa olunan enerji və rəqəmsal maliyyə sahələrində çalışan mütəxəssislərə tələbat daha da artacaq. Ən yüksək maaşlar da məhz bu istiqamətlərdə formalaşacaq.
Hazırda Azərbaycanda ən yüksək gəlir əldə etmək istəyənlər üçün neft-qaz, informasiya texnologiyaları, maliyyə, kibertəhlükəsizlik və süni intellekt sahələri ən perspektivli istiqamətlər hesab olunur. Bununla yanaşı, işəgötürənlər müasir biliklərə, praktik təcrübəyə və davamlı inkişaf edən mütəxəssislərə üstünlük verirlər. Yüksək maaş artıq təkcə peşədən deyil, həmin peşədə qazandığınız bacarıqlardan və özünüzü necə inkişaf etdirdiyinizdən asılıdır.
S.Abdulla
