Azərbaycanın qədim tarixinin öyrənilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyan yeni arxeoloji kəşf edilib. Yardımlı rayonunda aparılan qazıntılar zamanı Atropatena dövrünə aid, təxminən 2200 il yaşı olan iri şəhər tipli yaşayış məskəninin qalıqları üzə çıxarılıb.
Mütəxəssislərin fikrincə, bu tapıntı Azərbaycanın cənub-şərq dağlıq bölgələrində antik dövrün yaşayış məskənləri haqqında indiyədək məlum olan təsəvvürləri dəyişə bilər.
İlk dəfə belə iri yaşayış məskəni aşkar olunub
Azpost.info APA-ya istinadən bildirir ki, arxeoloji qazıntılar Yardımlının Urakəran kəndi yaxınlığındakı “Seyidin yeri” adlanan ərazidə Azərbaycan və ABŞ alimlərinin birgə ekspedisiyası tərəfindən aparılıb.
Alimlərin bildirdiyinə görə, bu, Atropatena dövləti dövrünə aid cənub-şərq dağlıq zonasında tədqiq edilən ilk iri şəhər tipli yaşayış məskənidir.
Qazıntılar zamanı iri tikili qalıqları, yaşayış otaqları, müdafiə istehkamları və qədim təsərrüfat fəaliyyətini əks etdirən izlər aşkarlanıb. Tapıntılar göstərir ki, yaşayış məskəni bir neçə əsr ərzində mövcud olub və müxtəlif dövrlərdə yenidən qurulub.
Qədim yanğının izləri tapılıb
AMEA-nın Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun ekspedisiya rəhbəri Ceyhun Eminlinin sözlərinə görə, qazıntılar zamanı binaların güclü yanğın nəticəsində dağıldığını göstərən faktlar da müəyyən edilib.
Yanmış tavan qalıqları, tikinti materialları və dağıntılar həmin dövrdə yaşayış məskəninin böyük fəlakətlə üzləşdiyini ehtimal etməyə əsas verir.
Bu cür izlər qədim yaşayış məntəqələrinin tarixini və həmin dövrdə baş verən hadisələri daha dəqiq öyrənməyə imkan yaradır.
Azərbaycanda şüşə istehsalı düşündüyümüzdən daha qədim ola bilər
Qazıntıların maraqlı nəticələrindən biri də yerli şüşə istehsalını təsdiqləyən maddi sübutların aşkarlanmasıdır.
Arxeoloqlar hesab edirlər ki, tapılan materiallar eramızın I əsrinin əvvəllərində bu ərazidə şüşə istehsalının mövcud olduğunu göstərir.
Əgər laborator analizlər bu ehtimalı təsdiqləyərsə, bu, Azərbaycanın qədim sənətkarlıq tarixinin yenidən qiymətləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyacaq.
Tapıntılar ABŞ laboratoriyalarında araşdırılacaq
Ekspedisiya çərçivəsində toplanmış orqanik nümunələr daha dəqiq analiz üçün ABŞ-ın Hamilton Kollecinin laboratoriyalarına göndəriləcək.
Alimlər müasir analiz metodları vasitəsilə yaşayış məskəninin yaşı, burada yaşayan insanların həyat tərzi, istifadə etdikləri bitkilər, qida məhsulları və ətraf mühit haqqında daha geniş məlumat əldə etməyi planlaşdırırlar.
Yeni turizm məkanı yaradıla bilər
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, “Seyidin yeri” kompleksi gələcəkdə Azərbaycanın ən maraqlı arxeoloji turizm istiqamətlərindən birinə çevrilə bilər.
Layihəyə əsasən, qazıntı sahəsinin açıq səma altında muzey kimi qorunması və turist marşrutlarına daxil edilməsi nəzərdə tutulur.
Bu addım həm Azərbaycanın qədim tarixinin daha geniş tanıdılmasına, həm də Yardımlıda turizmin inkişafına töhfə verə bilər.
Tariximiz üçün mühüm kəşf
Tarixçilərin fikrincə, Atropatena dövləti Azərbaycan dövlətçilik tarixinin mühüm mərhələlərindən biridir. Həmin dövrə aid yeni yaşayış məskənlərinin aşkarlanması qədim şəhərsalma, ticarət yolları, sənətkarlıq və insanların gündəlik həyatı haqqında indiyədək məlum olmayan faktların üzə çıxmasına imkan verəcək.
Alimlər bildirirlər ki, qarşıdakı illərdə ərazidə daha genişmiqyaslı qazıntılar aparılacaq və yeni tapıntıların əldə olunacağı gözlənilir. Bu isə Azərbaycanın qədim tarixinin öyrənilməsi baxımından yeni səhifə aça bilər.
