Smartfonlar insanların gündəlik həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Bir çox insan gecə yatarkən telefonu yastığının altına, başının yanına və ya çarpayının kənarına qoyur.
Bəs bu vərdiş sağlamlıq üçün təhlükə yarada bilərmi?
Son illərdə müxtəlif ölkələrin səhiyyə qurumları və texnologiya istehsalçıları bu mövzuda bir sıra xəbərdarlıqlar ediblər.
Əsas təhlükə radiasiya deyil
İnsanların ən çox narahat olduğu məsələ elektromaqnit şüalanmasıdır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə, hazırda mobil telefonlardan yayılan radiodalğaların normal istifadə zamanı insan sağlamlığına ciddi zərər vurduğunu təsdiqləyən qəti elmi sübut yoxdur.
Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, gecə saatlarında telefonun baş nahiyəsinə çox yaxın saxlanılması zəruri hesab edilmir və ehtiyatlı davranmaq tövsiyə olunur.
Yanğın riski daha realdır
Texniki ekspertlər daha çox başqa təhlükəyə diqqət çəkirlər. Telefon şarjda olarkən yastığın altında qalarsa, hava dövranı zəifləyir və cihaz həddindən artıq qıza bilər. Dünyanın müxtəlif ölkələrində bu səbəbdən kiçik yanğın hadisələri qeydə alınıb.
Məhz buna görə Apple, Samsung və digər istehsalçılar telefonun yumşaq səth üzərində uzun müddət şarj edilməsini tövsiyə etmirlər.
Yuxunun keyfiyyəti azalır
Nevroloqlar hesab edirlər ki, telefonun yaxınlıqda olması insanların gecə daha tez-tez oyanmasına səbəb olur. Bildiriş səsi, ekran işığı və “bir dəfə də baxım” vərdişi beynin tam istirahət etməsinə mane olur. Araşdırmalar göstərir ki, yatmazdan əvvəl telefondan istifadə edən insanların yuxuya getməsi orta hesabla 20-30 dəqiqə gecikir.
Mavi işıq melatonini azaldır
Telefon ekranından yayılan mavi işıq orqanizmdə yuxu hormonu hesab olunan melatoninin ifrazını azalda bilər. Bu isə yuxusuzluq, səhər yorğunluğu və diqqətin zəifləməsi ilə nəticələnə bilər.
Ekspertlər nə məsləhət görür?
Mütəxəssislər telefonu yataqdan ən azı 1 metr uzaqda saxlamağı, yatmazdan 30-60 dəqiqə əvvəl ekrandan istifadəni azaltmağı və gecə şarj zamanı cihazı sərt səth üzərinə qoymağı tövsiyə edirlər.
Araşdırmalar göstərir ki, bu sadə dəyişikliklər yuxunun keyfiyyətini nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşdıra bilər.
Sunay
