Amerikalı alimlər uşaqlarda kariyesin inkişafını dayandırmağa imkan verən, dişin qazılmasını və anesteziyanı tələb etməyən yeni üsulu sınaqdan keçiriblər. Tədqiqatda gümüş diamin flüoridindən (SDF) istifadə olunub və nəticələr ümidverici olub.
Araşdırma barədə ScienceAlert məlumat yayıb.
10 saniyəlik prosedur necə işləyir?
Tədqiqatda yaşı 6-dan aşağı olan 830 uşaq iştirak edib. Alimlər kariyesdən zədələnmiş nahiyəyə birbaşa gümüş diamin flüoridi tətbiq ediblər.
SDF artıq zədələnmiş diş toxumasını bərpa etmir. Lakin onun əsas üstünlüyü kariyesin daha da irəliləməsinin qarşısını almaqdır. Preparat bakteriyaların fəaliyyətini zəiflədir və zədələnmiş diş toxumasını möhkəmləndirməyə kömək edir.
Təkcə bir dəfə tətbiqdən 6 ay sonra kariyes uşaqların 54 faizində dayanıb. Plasebo qrupunda isə bu göstərici 22,5 faiz olub.
Tədqiqatçılardan biri, Miçiqan Universitetinin stomatologiya üzrə mütəxəssisi Marqarita Fontana bildirib ki, üsul hətta bir yaşdan yuxarı uşaqlarda da effektiv və təhlükəsiz ola bilər.
Diş qazılmır, iynə vurulmur
Metodun əsas üstünlüklərindən biri prosedurun çox qısa olmasıdır. SDF-in dişə tətbiqi təxminən 10 saniyə çəkir.
Ənənəvi kariyes müalicəsində olduğu kimi dişin qazılması və anesteziya tələb olunmur. Bu isə xüsusilə stomatoloqa getməkdən qorxan və uzun prosedurlara çətinliklə dözən uşaqlar üçün əhəmiyyətli üstünlük hesab edilir.
Lakin üsulun nəzərəçarpan çatışmazlığı da var: SDF tətbiq edilən kariyesli sahə uzun müddət tündləşir.
Uşaqlarda ağrı baxımından ciddi fərq aşkarlanmayıb
Tədqiqat zamanı SDF tətbiq edilən uşaqlarla plasebo qrupunda diş ağrısı səviyyəsi arasında nəzərəçarpan fərq müəyyən edilməyib.
Qeyd olunan əlavə təsirlərin əksəriyyəti yüngül və ya orta dərəcədə olub. Tədqiqatçılar isə onların hamısının birbaşa preparatla əlaqəli olduğunu düşünmürlər.
Xüsusilə tibbi xidmətə çıxışı məhdud uşaqlar üçün faydalı ola bilər
Alimlərin fikrincə, SDF üsulu stomatoloji xidmətə çıxışı çətin olan uşaqlar üçün xüsusi əhəmiyyət daşıya bilər.
Mütəxəssislər lazımi hazırlıq keçdikdə prosedurun sürətli olması səbəbindən belə müalicənin ilkin tibbi yardım müəssisələrində də həyata keçirilməsi potensialı var.
Bu yanaşmanın əsas məqsədi kariyesi erkən mərhələdə aşkar etmək və onun irəliləməsini dayandırmaqdır. Beləliklə, xəstəliyin ağrıya, infeksiyaya və daha mürəkkəb stomatoloji müdaxiləyə qədər inkişaf etməsinin qarşısı alına bilər.
Bəs SDF plombu əvəz edə bilər?
Hələlik bunu demək mümkün deyil.
ABŞ-da gümüş diamin flüoridi artıq diş həssaslığının azaldılması üçün istifadəyə icazəlidir. Lakin uşaqlarda kariyesin müalicəsi onun əsas təsdiqlənmiş tətbiq sahəsinə daxil deyil.
Bundan başqa, aparılan tədqiqat yalnız 1-6 yaşlı uşaqların süd dişlərini əhatə edib. Buna görə SDF-in daimi dişlərdə plomb və digər ənənəvi müalicə üsullarını əvəz edib-etməyəcəyi barədə nəticə çıxarmaq hələ tezdir.
