Bakı müxtəlif illərdə yerli filmlərlə yanaşı, xarici və sovet kinematoqrafiyasının ekran əsərlərində də fərqli şəhərləri “oynayıb”. Belə filmlərdən biri 1968-ci ildə Latviyanın “Riqa” kinostudiyasında çəkilmiş detektiv janrında olan “24-25 qayıtmayacaq” (“24-25 neatgriežas”) filmidir.
Filmin maraqlı xüsusiyyətlərindən biri onun son səhnələrinin Bakıda lentə alınmasıdır.
Çəkilişlər əsasən İçərişəhərin bir sıra küçələrində, həmçinin o vaxtkı Bakı dəmiryol vağzalının girişində aparılıb.
Filmin Bakı ilə bağlı kadrlarında şəhərin həmin dövrünə aid maraqlı görüntüləri də əks olunub. Xüsusilə vağzalda çəkilmiş səhnələr diqqət çəkir. Kadrların fonundakı kütləvi səs-küyə diqqətlə qulaq asdıqda, insanların danışığında Azərbaycan dilində ifadələri eşitmək mümkündür.
Lakin filmin süjetində hadisələrin Bakıda baş verdiyi göstərilmir. Ssenariyə əsasən, ekran əsərində SSRİ-nin cənubunda yerləşən adı çəkilməyən ucqar bir şəhər təsvir olunur. Bakı isə həmin şəhərin “rolunu” oynayıb.
Bu, sovet kinosunda geniş yayılmış çəkiliş üsullarından biri idi. Bir şəhərin memarlığı, küçələri və digər məkanları süjetdə başqa şəhəri canlandırmaq üçün istifadə olunurdu. Bakının xüsusilə İçərişəhər kimi özünəməxsus tarixi məkanları müxtəlif filmlərin yaradıcıları üçün cəlbedici çəkiliş məkanı olub.
“24-25 qayıtmayacaq” filmi detektiv janrındadır. Ekran əsərinin rejissorları Aloiz Brenç və Rostislav Qoryayev, ssenari müəllifləri isə Anatol İmermanis, Qunar Çirulis və Mixail Bleymandır.
Filmin Bakı səhnələri bu gün şəhərin kino tarixinin maraqlı səhifələrindən biri sayıla bilər. Çünki həmin kadrlarda yalnız süjet üçün istifadə edilmiş məkanları deyil, 1960-cı illərin Bakısının küçələrini, vağzalını və şəhər həyatından fraqmentləri də görmək mümkündür.
Ən maraqlısı isə budur: ekranda Bakı başqa bir şəhər kimi təqdim olunsa da, kadrların səsində həmin dövrün real Bakısından izlər qalır – vağzalın izdihamı, küçələrin görüntüsü və insanların Azərbaycan dilində danışığı.
Görüntüləri Firudin Həmidli paylaşıb.
