Ailə büdcəsində kommunal xərclər hər ay ciddi yer tutur. Xüsusilə qış aylarında istilik və işıqlandırmaya ehtiyacın artması elektrik enerjisi və qaz sərfiyyatını yüksəldir. Bəzən ailələr daha çox qənaət etmək üçün gündəlik rahatlıqlarından imtina etməli olduqlarını düşünürlər. Halbuki bir neçə sadə vərdişi dəyişməklə kommunal ödənişləri azaltmaq mümkündür.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, evdə enerji sərfiyyatına nəzarət etmək, məişət texnikasından düzgün istifadə etmək və istilik itkisinin qarşısını almaq ailə büdcəsinə qənaət etməyin əsas yollarındandır.
Bəs işıq və qaz pulunu azaltmaq üçün nə etmək lazımdır?
1. İşıqları lazımsız yerə yandırmayın
Elektrik enerjisinə qənaətin ən sadə yolu istifadə edilməyən otaqlarda işıqları söndürməkdir. Bəzi ailələrdə televizor, kompüter və digər cihazlar işləmədiyi halda belə elektrik şəbəkəsinə qoşulu qalır.
Gün ərzində təbii işıqdan daha çox istifadə etmək, axşam saatlarında isə yalnız ehtiyac olan otaqları işıqlandırmaq sərfiyyatı azalda bilər.
Adi közərmə lampalarını LED lampalarla əvəz etmək də faydalıdır. LED lampalar ənənəvi lampalarla müqayisədə xeyli az elektrik enerjisi sərf edir və daha uzun müddət işləyir.
2. Soyuducudan düzgün istifadə edin
Soyuducu evdə fasiləsiz işləyən məişət cihazlarından biridir. Buna görə onun düzgün istifadəsi elektrik xərclərinə birbaşa təsir göstərir.
Soyuducunun qapısını tez-tez və uzun müddət açıq saxlamaq olmaz. İçərisinə isti yemək yerləşdirmək də cihazın daha çox enerji sərf etməsinə səbəb olur.
Soyuducunun arxa hissəsində hava dövranı üçün kifayət qədər boşluq saxlanılmalı, qapısının rezinləri yoxlanılmalıdır. Qapı tam bağlanmadıqda soyuq hava çölə çıxır və cihaz daha çox işləməli olur.
3. Paltaryuyan maşından səmərəli istifadə edin
Paltaryuyan maşınlarda elektrik sərfiyyatının əhəmiyyətli hissəsi suyun qızdırılmasına gedir. Buna görə paltarların çox çirkli olmadığı hallarda aşağı temperaturda yuyulması enerji sərfiyyatını azalda bilər.
Mümkün olduqda 30–40 dərəcəlik yuma proqramlarından istifadə etmək, maşını isə yarımçıq deyil, istehsalçının göstərdiyi həddə uyğun yükləmək məsləhətdir.
Qısa proqramların və enerjiyə qənaət rejimlərinin düzgün seçilməsi də faydalı ola bilər.
4. Qışda evin istiliyini qoruyun
Soyuq aylarda qaz sərfiyyatını artıran əsas amillərdən biri istiliyin evdən çölə çıxmasıdır. Pəncərə və qapılardakı boşluqlar, zəif izolyasiya və açıq qalan havalandırma yerləri istilik itkisinə səbəb olur.
Pəncərə və qapıların kipləşdiricilərini yoxlamaq, soyuq hava daxil olan boşluqları aradan qaldırmaq lazımdır. Axşam saatlarında qalın pərdələrdən istifadə etmək də istiliyin qorunmasına kömək edə bilər.
Lakin havalandırma tamamilə bağlanmamalıdır. Xüsusilə qaz cihazlarının işlədiyi evlərdə təhlükəsiz hava dövranı vacibdir.
5. Kombi və istilik sistemini düzgün tənzimləyin
Kombinin temperaturunu ehtiyacdan artıq yüksəltmək qaz sərfiyyatını artıra bilər. Evin temperaturunu sabit və rahat səviyyədə saxlamaq, istilik sistemini mütəmadi yoxlatmaq daha məqsədəuyğundur.
Radiatorların üzərini mebel və qalın pərdələrlə örtmək istiliyin otağa yayılmasına mane olur. Radiatorların qarşısının açıq saxlanılması istilikdən daha səmərəli istifadə etməyə imkan verir.
Kombinin filtrlərinin, istilik sisteminin və digər hissələrinin texniki vəziyyətini də mütəmadi yoxlatmaq lazımdır.
6. Elektrik cihazlarını gözləmə rejimində saxlamayın
Televizor, kompüter, oyun konsolu və bəzi digər cihazlar söndürüldükdən sonra da gözləmə rejimində elektrik enerjisi sərf edə bilər.
Bu cihazları uzun müddət istifadə etmədikdə şəbəkədən ayırmaq və ya açarı olan elektrik uzadıcılarından istifadə etmək qənaət baxımından faydalıdır.
Telefon və noutbuk adapterlərini də istifadə edilmədikdə rozetkada saxlamağa ehtiyac yoxdur.
7. Yemək bişirərkən qaz və elektrik sərfiyyatına diqqət edin
Mətbəxdə də kiçik vərdişlər hesabına qənaət etmək mümkündür.
Qaz plitəsində yemək hazırlayarkən qazın alovunu qazanın dibindən kənara çıxacaq qədər yüksəltmək əlavə enerji sərfiyyatına səbəb olur. Qazanın qapağını bağlı saxlamaq yeməyin daha tez bişməsinə kömək edir.
Elektrik çaydanında isə yalnız lazım olan qədər su qaynatmaq məsləhətdir. Çox miqdarda suyu dəfələrlə qızdırmaq əlavə elektrik sərfiyyatı yaradır.
Soba və digər mətbəx cihazlarından istifadə zamanı istehsalçının tövsiyə etdiyi enerji qənaəti rejimlərini seçmək də faydalıdır.
Kommunal xərcləri azaltmaq üçün daha bir neçə vacib məqam
Ailələr aylıq sərfiyyatı izləməklə də qənaət imkanlarını müəyyən edə bilərlər. Bunun üçün əvvəlki ayların işıq və qaz göstəricilərini müqayisə etmək, hansı dövrdə sərfiyyatın artdığını araşdırmaq lazımdır.
Həmçinin köhnə və enerji səmərəliliyi aşağı olan məişət texnikasının yenisi ilə əvəzlənməsi uzunmüddətli perspektivdə qənaət gətirə bilər. Ancaq bunun üçün cihazın alış qiyməti ilə gələcəkdə təmin edəcəyi enerji qənaətini müqayisə etmək vacibdir.
Kommunal xərcləri azaltmaq üçün mütləq böyük məbləğdə vəsait xərcləmək lazım deyil. İşıqları vaxtında söndürmək, kombini düzgün tənzimləmək, istilik itkisini azaltmaq və məişət texnikasından səmərəli istifadə etmək ailə büdcəsinə müsbət təsir göstərə bilər. Əsas məsələ bu vərdişləri gündəlik həyatın bir hissəsinə çevirməkdir.
N.Talıblı
