Son illərdə tibb dünyasında ən çox araşdırılan mövzulardan biri bağırsaq mikrobiomudur. İnsan bağırsağında yaşayan trilyonlarla bakteriya təkcə həzmdə deyil, immun sisteminin fəaliyyətində, ürək sağlamlığında və hətta psixoloji vəziyyətdə mühüm rol oynayır.
Azpost.info bildirir ki, yeni elmi araşdırmalar göstərir ki, sağlam mikrobioma malik insanlar infeksiyalara qarşı daha davamlı olur və bəzi xroniki xəstəliklərə tutulma riski azalır.
ABŞ-ın Harvard Universiteti, Böyük Britaniyanın Kembric Universiteti və digər elmi mərkəzlərdə aparılan tədqiqatlar bağırsaq bakteriyalarının orqanizmdə iltihab proseslərini tənzimlədiyini göstərib. Mütəxəssislərin fikrincə, mikrobiomun balansının pozulması piylənmə, II tip diabet, ürək-damar xəstəlikləri və hətta depressiya riskini artıra bilər.
Araşdırmalara əsasən, insan orqanizmində yaşayan mikroorqanizmlərin sayı təxminən 30–40 trilyondur. Onlar qəbul edilən qidaların parçalanmasına kömək etməklə yanaşı, B qrupu vitaminləri və K vitamininin sintezində də iştirak edirlər.
Dietoloqlar bildirirlər ki, mikrobiomu qorumağın ən təsirli yolu liflə zəngin qidaların qəbuludur. Tam taxıllar, lobya, mərci, tərəvəzlər, meyvələr və göyərti faydalı bakteriyaların çoxalmasına şərait yaradır. Fermentləşdirilmiş məhsullar – qatıq, kefir və turşu kələm də bağırsaq florasının zənginləşməsinə kömək edir.
Azərbaycanlı qastroenteroloqlar qeyd edirlər ki, antibiotiklərin həkim məsləhəti olmadan istifadəsi faydalı bakteriyaların sayını azalda bilər. Buna görə də antibiotik müalicəsi zamanı və sonrasında probiotik və prebiyotik qidaların qəbulu tövsiyə olunur.
Mütəxəssislər stressin də bağırsaq sağlamlığına mənfi təsir etdiyini bildirirlər. Uzunmüddətli gərginlik bağırsaq mikroflorasını dəyişdirə, həzm pozğunluqları və immun zəifləməsi yarada bilər. Məhz buna görə müntəzəm fiziki aktivlik, keyfiyyətli yuxu və balanslaşdırılmış qidalanma birlikdə qiymətləndirilməlidir.
Alimlər hesab edirlər ki, gələcəkdə fərdi mikrobiom analizləri əsasında hər bir insan üçün xüsusi qidalanma proqramları hazırlanacaq. Bu yanaşma xəstəliklərin qarşısının alınmasında və sağlam həyat müddətinin uzadılmasında mühüm rol oynaya bilər.
Həkimlərin qənaətinə görə, sağlam bağırsaq təkcə yaxşı həzm demək deyil. Güclü immunitet, normal maddələr mübadiləsi və yüksək həyat keyfiyyəti üçün bağırsaq mikrobiomunun qorunması sağlam həyat tərzinin əsas elementlərindən biri hesab olunur.
