Biznes qurmaq çoxları üçün ilk addımdır, onu uzun illər uğurla inkişaf etdirmək isə daha çətin və strateji yanaşma tələb edir.
Azpost.info bildirir ki, statistikaya görə, yeni yaradılan startapların təxminən 20 faizi ilk ilini başa vurmadan fəaliyyətini dayandırır, beş il ərzində isə onların yarısı bazardan çəkilir. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bunun əsas səbəbi maliyyə çatışmazlığından daha çox bazarın düzgün analiz edilməməsi, zəif idarəetmə və dəyişən şəraitə uyğunlaşa bilməməkdir. Bəs biznesin davamlı inkişafı üçün nələrə diqqət yetirmək lazımdır?
1. Müştərinin problemini həll edən məhsul yaradın
Ekspertlərin fikrincə, uğurlu biznes ideyası sahibkarın xoşuna gələn məhsuldan deyil, bazarın həqiqətən ehtiyac duyduğu həll yolundan başlayır.
Bu səbəbdən biznesə başlamazdan əvvəl aşağıdakı suallara cavab tapmaq vacibdir:
Müştərinin hansı problemini həll edirəm?
Bazarda bu məhsula və ya xidmətə real tələbat varmı?
Rəqiblərdən nə ilə fərqlənirəm?
Qiymət, keyfiyyət, sürətli xidmət və ya fərqli müştəri təcrübəsi biznesi rəqabətdə önə çıxaran əsas üstünlüklər hesab olunur.
2. Mənfəətdən çox pul axınına diqqət yetirin
Mütəxəssislər bildirirlər ki, biznesin ayaqda qalmasını təmin edən əsas amillərdən biri nağd pul axınının düzgün idarə olunmasıdır. Kağız üzərində yüksək mənfəət göstərən şirkətlər belə, vaxtında ödəniş edə bilmədikdə maliyyə çətinliyi ilə üzləşə bilirlər.
Bunun üçün tövsiyə olunur:
gəlir və xərcləri gündəlik izləmək;
ən azı 3-6 aylıq ehtiyat maliyyə fondu yaratmaq;
hər investisiyanın geri dönüşünü (ROI) qiymətləndirmək.
3. Güclü komanda qurun
Biznesin inkişafı təkcə yaxşı ideyadan asılı deyil. İşçilərin peşəkarlığı və motivasiyası da uğurun əsas şərtlərindəndir. Ekspertlər hesab edirlər ki, rəhbər bütün xırda məsələləri özü idarə etməyə çalışmamalı, səlahiyyət bölgüsü aparmalı və diqqətini şirkətin strateji inkişafına yönəltməlidir.
Eyni zamanda əməkdaşların motivasiya sistemi şirkətin ümumi məqsədləri ilə uzlaşdırılmalıdır.
4. Mövcud müştərini qorumaq daha sərfəlidir
Araşdırmalar göstərir ki, yeni müştəri cəlb etmək mövcud müştərini saxlamaqdan dəfələrlə baha başa gəlir.
Bu səbəbdən uğurlu şirkətlər müştəri rəylərini mütəmadi toplayır, xidmət və məhsullarını həmin rəylərə uyğun təkmilləşdirir, satışdan sonrakı xidmətə xüsusi diqqət yetirirlər.
Narazı müştəri yalnız bir sifarişin deyil, həm də şirkətin reputasiyasının itirilməsinə səbəb ola bilər.
5. Rəqəmsallaşmadan geri qalmayın
Müasir biznes mühitində texnologiyalara uyğunlaşmaq artıq seçim deyil, zərurət hesab olunur. Ekspertlər qeyd edirlər ki, bazar dəyişikliklərinə vaxtında reaksiya verməyən, rəqəmsal həlləri tətbiq etməyən şirkətlər rəqabətdə geri qalırlar.
Buna görə sahibkarlara aşağıdakı addımlar tövsiyə edilir:
CRM sistemlərindən istifadə etmək;
satış və müştəri xidmətlərini avtomatlaşdırmaq;
süni intellekt alətlərindən faydalanmaq;
bazardakı yeni trendləri izləyərək biznes modelini zərurət yarandıqda yeniləmək.
Uğurlu biznes təsadüf deyil
Mütəxəssislərin fikrincə, biznesdə uzunmüddətli uğur şansdan deyil, düzgün qərarlardan, maliyyə intizamından, güclü komandadan və bazarın dəyişən tələblərinə uyğunlaşmaq bacarığından asılıdır. Müştəri ehtiyaclarını doğru müəyyən edən, xərclərini nəzarətdə saxlayan və rəqəmsal imkanlardan istifadə edən şirkətlər rəqabət üstünlüyü əldə edərək daha dayanıqlı inkişaf edə bilirlər. Bu səbəbdən uğurlu sahibkarlar üçün əsas məqsəd təkcə satışları artırmaq deyil, həm də uzunmüddətli və davamlı biznes modeli qurmaqdır.
Sunay Aydın
