Yaddaş
Tibb tədqiqatçıları erkən demensiya ilə bağlı gözlənilməz əlamət aşkar ediblər. Bu, yaddaş itkisi olmaya da bilər. Əksinə sarkazm, istehza və ya alt mənaları anlamaqda problemlər ola bilər.
AzPost “The Mirror” nəşrinə istinadən bildirir ki, insanlar tez-tez demensiyanı unutqanlıqla əlaqələndirsələr də, bu simptom nadir hallarda zehndə əks olunur. Buna baxmayaraq bu əlamət daha əvvəl hiss oluna bilər.
Bəzi neyropsixoloqlar və mütəxəssislərə görə, sarkazmı anlaya bilməmək narahatedici göstəricidir: İnsan sözün əsl mənasında “sözlərə baxır”, nitqdəki alt mətni anlaya bilmir. Bu, kiçik bir şey kimi görünə bilər, amma mütəxəssislər deyirlər ki, ünsiyyətdə və dil anlamasında bu cür dəyişikliklər çox vaxt xəstəliyin daha klassik təzahürlərindən əvvəl olur.
“The Mirror” izah edir ki, demensiyanın bu cür incə əlamətləri bəzən açıq-aşkar idrak pozğunluğundan çox əvvəl görünür. İnsanlar hətta onları özləri də tanımaya bilərlər; lakin başqaları sevilən bir insanın artıq zarafat etmədiyini, əvvəllər gülümsəyəcək və ya istehzalı olacağı anlarda belə ciddiləşdiyini görə bilərlər.
Bunu başa düşmək vacibdir: demensiya yalnız yaddaşla bağlı deyil. ÜST-ə görə, erkən əlamətlərə əhval-ruhiyyə, davranış və diqqətdəki dəyişikliklər daxil ola bilər. Oriyentasiya itkisi və ya mücərrəd planlaşdırma və düşünmə çətinliyi xəstəliyin erkən mərhələlərinin bir hissəsi ola bilər.
Mütəxəssislər insanları bu “yumşaq” simptomlara diqqət yetirməyə çağırırlar: onlar erkən xəbərdarlıq əlamətləri ola bilər.. Erkən diaqnoz daha sürətli müdaxiləyə imkan verir və demensiyanın irəliləməsini ləngidir.
