Mətbəxdə uzun müddət saxlanılan konserv məhsullarının üzərindəki tarixə baxıb tərəddüd edənlər az deyil. Bəziləri son istifadə tarixi keçən konservi heç düşünmədən tullayır, digərləri isə görünüşü normaldırsa istifadə etməyin təhlükəsiz olduğunu hesab edir.
Azpost.info-nun məlumatına görə, qida təhlükəsizliyi üzrə mütəxəssislər bildirirlər ki, bu məsələdə ən vacib məqam qablaşdırmanın üzərində yazılan tarixin hansı məna daşıdığını düzgün anlamaqdır.
“Son istifadə tarixi” ilə “tövsiyə olunan istehlak tarixi” eyni deyil
Qablaşdırılmış məhsulların üzərində adətən iki fərqli tarixdən biri göstərilir:
“Son istifadə tarixi” – Bu tarixdən sonra məhsulun istehlakı sağlamlıq üçün risk yarada bilər. Xüsusilə tez xarab olan qidalar üçün bu tarixə ciddi əməl edilməlidir.
“Tövsiyə olunan istehlak tarixi” (best before) – Bu tarix keçdikdən sonra məhsulun dadı, qoxusu və ya teksturası dəyişə bilər, lakin qablaşdırma bütövdürsə və məhsul düzgün saxlanılıbsa, bəzi hallarda hələ də istifadə üçün yararlı ola bilər.
Konserv məhsullarında hansı tarixin göstərildiyini diqqətlə oxumaq vacibdir.
Şişmiş konservi heç vaxt açmayın
Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, konserv bankasında aşağıdakı əlamətlər varsa, onu istifadə etmək olmaz:
Banka şişibsə;
Qapaq deformasiyaya uğrayıbsa;
Paslanma və ya dərin zədələnmə varsa;
Açarkən qeyri-adi təzyiq hiss olunursa;
Məhsuldan pis qoxu gəlirsə;
Rəngi və görünüşü dəyişibsə.
Belə hallarda məhsul təhlükəli bakteriyalarla çirklənmiş ola bilər.
Botulizm riski niyə təhlükəlidir?
Qida təhlükəsizliyi üzrə mütəxəssislərin ən çox narahat olduğu risklərdən biri botulizmdir. Bu, düzgün hazırlanmayan və ya zədələnmiş konservlərdə yarana bilən nadir, lakin çox təhlükəli qida zəhərlənməsidir.
Botulizmə səbəb olan toksin qoxu və ya dadla hər zaman müəyyən edilmir. Məhz buna görə şişmiş və ya zədələnmiş konservlər heç vaxt dadına baxılmadan atılmalıdır.
Tarixi keçibsə, amma görünüşü normaldırsa…
Əgər konservin üzərində “tövsiyə olunan istehlak tarixi” göstərilibsə, qablaşdırma tam sağlamdırsa və məhsul istehsalçının göstərdiyi şəraitdə saxlanılıbsa, keyfiyyətini müəyyən müddət qorumuş ola bilər.
Lakin tarix keçmiş məhsulu istifadə edib-etməmək barədə qərar verərkən ehtiyatlı olmaq lazımdır. Şübhə yaradan ən kiçik əlamət varsa, onu istehlak etməmək daha təhlükəsiz seçimdir.
Konservləri necə düzgün saxlamaq lazımdır?
Mütəxəssislər aşağıdakı qaydalara əməl etməyi tövsiyə edirlər:
Konservləri sərin və quru yerdə saxlayın.
Birbaşa günəş şüalarından qoruyun.
Bankaları zərbədən və əzilmədən qoruyun.
Açılmış konservi metal qabda saxlamayın; qalıq məhsulu təmiz şüşə və ya plastik qida qabına köçürərək soyuducuda saxlayın və qısa müddətdə istifadə edin.
Konserv məhsulunun üzərindəki tarixə diqqət yetirmək qida təhlükəsizliyi baxımından vacibdir. Xüsusilə “son istifadə tarixi” keçmiş məhsullar istehlak edilməməlidir. “Tövsiyə olunan istehlak tarixi” olan məhsullarda isə qablaşdırmanın vəziyyəti, saxlanma şəraiti və məhsulun görünüşü nəzərə alınmalıdır. Şişmiş, zədələnmiş və ya pis qoxulu konservlər isə heç bir halda istifadə edilməməlidir.
S.Abdulla
