Redaksiya siyasəti və peşə etikası qaydaları
Ümumi prinsiplər
- Redaksiya obyektivlik, dəqiqlik, qərəzsizlik və vicdanlılıq prinsiplərini qoruymalıdır
- Məlumat dəqiqləşdirilmədən və ya düzgünlüyünə əmin olunmadan yayımlanmamalıdır
- Faktlar və hadisələr birtərəfli şəkildə təqdim edilməməlidir
- Böhtan, təhqir və nifrət çıxışlarına yol verilməməlidir
- Dövlət dilinin normaları gözlənilməlidir
- Vulqar ifadələr və jarqonlardan çəkinilməlidir
- Redaksiya siyasəti dövlətçiliyə, milli-mənəvi dəyərlərə, əxlaqa və ailə institutuna ziddiyyət təşkil etməməlidir
- Vətəndaş hüquqları, həmrəylik, demokratiya və bərabər imkanlar həssasiyyətlə işlənməlidir
- Milli və ictimai maraqlar qorunmalı, dini inanclar və heysiyyət qorunmalıdır
- Dövlət rəmzlərinə hörmətlə yanaşılmalıdır
- Terrorizm, zorakılıq, milli/irqi/dini ayrı-seçkilik təbliği qadağandır
- Sağlamlıq və ətraf mühit qorunmalıdır
- Məlumat azadlığı, şəffaflıq, qərəzsizlik və plüralizm gözlənilməlidir
- Materiallar müxtəlif baxış bucaqlarından təqdim olunmalıdır
- Jurnalist maarifçilik missiyasını inkişaf etdirməlidir
- Faktlara əsaslanan tənqidi düşüncə istifadə edilməlidir
- Zorakılıq və cinayət məlumatları adekvat işıqlandırılmalı, təbliği qadağandır
- Həssas qruplar, uşaqlar üçün zərər verən məlumat istifadə edilməməlidir
- Uşaqlara münasibətdə "Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında" qanun tətbiq olunmalıdır
- Uşağa qarşı cinsi xarakter daşıyan cinayətlərdə şəxsiyyət gizli saxlanılmalıdır
- Əlaqəsiz irq, dini oriyentasiya, xəstəlik təfərrüatları nümayiş etdirilməməlidir
- Yaş məhdudiyyətləri indikatorları tətbiq edilməlidir
- Parapsixologiya və xürafat təbliği qadağandır
- İntihar cəhdlərinə xüsusi həssas yanaşılmalıdır
- Təqsirsizlik prezumpsiyası hörmətlə qorunmalıdır
Xəbər və şərh
- Xəbər və şərh fərqləndirilməli, mənbə aydın göstərilməlidir
- Jurnalist şərhlərində peşə davranış qaydalarını qoruymalıdır
- Kənar müəllif materialında "müəllifin mövqeyi ilə redaksiyanın mövqeyi üst-üstə düşməyə bilər" qeydi verilməlidir
- Sitatlar təhrif edilməməlidir
- Reklam materialları ayrıca qeyd edilməlidir
- Jurnalist qanun və etikaya zidd tapşırığı rədd edə bilər
- Redaktə zamanı fikirlərin təhrifi halında müəllifliyindən imtina edilə bilər
Xəbər mənbələri ilə iş
- Şəffaf, mötəbər, dəqiq mənbələr prioritetdir
- Gizli mənbə məlumatları qorunmalıdır
- Faktoloji məlumatlar minimum iki müstəqil mənbədən dəqiqləşdirilməlidir
- Gizli mənbə yalnız məhkəmənin tələbi ilə açıqlana bilər
- Mənbələrə ədalətli davranılmalı, açıqlamalar kontekstdən çıxarılmamalıdır
Təkzib və düzəliş
- Səhvlərin operativ şəkildə düzəldilməsi məqsəddir
- "Düzəliş" və ya "redaksiya qeydi" istifadə edilməlidir
- Düzəliş: Əsaslı dəyişikliklər izah olunmalıdır
- Redaksiya qeydi: Standartlar pozulmuşsa, izahat verilməlidir
- Materiallar silinməməli, nəzərdən qaçan məlumatlar əlavə edilməlidir
- Təkzib prinsipləri üçün "Media haqqında" Qanuna istinad olunmalıdır
Müəllif hüquqları
- Plagiatizm qadağandır
- Digər mediadan istifadə edərkən istinad vacibdir
- Öz gördükləri digər mənbələrdən fərqləndirilməlidir
- Jurnalist materialını redaksiya icazəsi olmadan başqalarına təklif edə bilməz
- Mübahisəli hallarda müəllif hüquqları qanununa istinad olunmalıdır
Sosial mediada jurnalistin davranışı
- Peşəkar davranış nümayiş etdirilməlidir
- Media subyektinin nüfuzuna xələl gətirən hərəkətlər qadağandır
- Sosial şəbəkələrdən götürülmüş material yayımlanarkən şəxsi həyata hörmət gözlənilməlidir
- Sosial mediadan məlumat əlavə mənbələrdən dəqiqləşdirilməlidir
- Yayımlanmamış material redaksiya icazəsi olmadan sosial şəbəkələrdə müzakirə edilməməlidir
Peşə etikası
Ciddi jurnalistika media etikasından ayrı mövcud deyildir:
- Hədiyyə qəbulu qadağandır
- İctimaiyyətə qapalı tədbirlərdən uzaq durulmalıdır
- Başqasının əvəzinə material hazırlanmamalıdır
- Redaksiya sirri qorunmalıdır
- Peşəkar fəaliyyətə məhdudiyyət götürülməməlidir
- Redaksiyada münasibətlər sağlam və şəffaf formalaşmalıdır
- Peşə həmrəyliyinin prinsipləri rəvac tapmalıdır
- Əməkdaşlar media qurumunun nüfuzunu qoruymalıdırlar