Son aylarda qlobal maliyyə bazarlarında ən çox müzakirə olunan aktivlərdən biri qızıldır. Mərkəzi bankların qızıl rezervlərini artırması, geosiyasi gərginliklər və inflyasiya riskləri “etibarlı liman” hesab olunan bu qiymətli metala tələbi pik həddə çatdırıb.
Azpost.info bildirir ki, dünya birjalarında qızılın bir unsiyasının qiyməti ard-arda tarixi rekordları yeniləyir.
Son məlumata görə, əmtəə bazarlarında qızılın bir troya unsiyası (31,1 qram) üzrə fyuçerslərin dəyəri artıb. Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın bir troya unsiyası üzrə 2026-cı ilin avqust fyuçerslərinin dəyəri 1,2% artaraq 4 096,3 ABŞ dollarına bərabər olub.
Bəs qlobal miqyasda yaşanan bu “qızıl qızdırması” Azərbaycanın daxili bazarına, xüsusən də qarşıdan gələn aktiv toy mövsümünə necə təsir göstərir?
Azərbaycanda qızıl təkcə investisiya aləti deyil, həm də dərin köklərə malik toy adət-ənənələrinin əsas simvoludur. Hazırda daxili bazarda həm paytaxt Bakıda (məsələn, “Moskva” univermağı və digər böyük ticarət mərkəzlərində), həm də regionlarda qızıl məmulatlarının qiymətində gözəçarpan artım müşahidə olunur.
Hansı qızıl daha çox bahalaşıb?
Birjadakı artım ilk növbədə külçə və yüksək əyarlı (999, 750) qızılların qiymətinə birbaşa təsir edir. Yerli bazarda ən çox tələbat olan 583/585 (rus və türk qızılları) və 750 (italyan qızılları) əyarlı zərgərlik məmulatlarının qramı son bir neçə ayla müqayisədə ciddi şəkildə fərqlənir. Əgər əvvəllər toy xonçaları və nişan üzükləri üçün büdcə müəyyən edərkən müəyyən bir məbləğ yetərli olurdusa, indi alıcılar eyni çəkidə qızıl üçün 15-20% daha çox ödəmək məcburiyyətindədirlər.
Satıcıların sözlərinə görə, qiymət artımı fonunda alıcıların davranışlarında iki əsas tendensiya yaranıb. Alıcılar artıq ağır qızıl dəstləri əvəzinə, vizual olaraq böyük görünən, lakin çəkisi yüngül olan (içi boş) italyan və türk modellərinə meyil edirlər.
Gənc nəsildə qismən də olsa, nişan və toy zinət əşyalarında qızıla alternativ olaraq ağ qızıl və ya yüksək keyfiyyətli gümüş məmulatlarına maraq artır.
Qiymətlər aşağı düşəcək?
İqtisadçılar yaxın perspektivdə qızılın qiymətində kəskin ucuzlaşma gözləmirlər. ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) faiz siyasəti və qlobal logistik xərclərin artması fonunda qızılın yüksək trendini qoruyacağı ehtimal olunur. Bu isə o deməkdir ki, bu il evlənəcək cütlüklər və onların ailələri qızıl alış-verişində daha rasional davranmalı, bəzək əşyasından ziyada, həm də gələcək üçün bir investisiya dəyəri daşıyan məmulatlara yönəlməlidirlər.
S.Abdulla
