Müasir biznes dünyasında sıfırdan bir brend yaratmaq, onu tanıtmaq və bazarda mövqe qazanmaq böyük risk və zaman tələb edir. Statistikaya görə, yeni açılan kiçik və orta bizneslərin təxminən 70-80%-i ilk 3 ildə uğursuzluğa düçar olur. Lakin bu riskləri minimuma endirməyin sınanmış bir yolu var: Françayzinq.
Azpost.info bildirir ki, son illərdə Azərbaycanda, xüsusən də paytaxt Bakıda qlobal və regional brendlərin françayzinq modeli ilə fəaliyyətə başlaması böyük bir trendə çevrilib. Bəs bu model yerli investorlar üçün niyə bu qədər cəlbedicidir?
Françayzinq nədir?
Sadə dillə desək françayzinq tanınmış bir brendin adını, loqosunu, iş prinsiplərini və biznes modelini müəyyən bir ödəniş (pauşal rüsum və royalti) müqabilində istifadə etmək hüququdur. Bakı küçələrində addımbaşı gördüyümüz məşhur kofe şəbəkələri, geyim mağazaları və fast-food nəhənglərinin böyük hissəsi məhz yerli sahibkarlar tərəfindən bu sistemlə idarə olunur.
Yerli investor üçün əsas üstünlüklər hansılardır?
Hazır müştəri bazası: Brend artıq tanınır. Məsələn, dünyaca məşhur bir kofe brendini Bakının mərkəzində açdığınız ilk gündən qapıda növbə yarana bilər. Siz marketinqə və müştəri güvəni qazanmağa illər sərf etmirsiniz.
Sınanmış sistem və təchizat zənciri: Dad standartları, xidmət keyfiyyəti, işçilərin təlimi və hətta xammalın haradan alınacağı brend tərəfindən təmin edilir. Bu, idarəetmə xətalarını sıfıra endirir.
Maliyyə riskini azaltmaq: Banklar və investorlar tanınmış brend modeli altında fəaliyyət göstərən bizneslərə kredit və ya investisiya ayırmağa daha çox meyllidirlər.
Azərbaycan bazarının çətinlikləri varmı?
Hər şey göründüyü dərəcədə asan deyil. Azərbaycanda françayzinq biznesi quran sahibkarların qarşılaşdığı ən böyük çətinlik yüksək ilkin investisiya xərcləri və daxili bazarın spesifikasıdır. Qlobal brendlər çox vaxt mağazanın dizaynından tutmuş, logistikaya qədər hər şeyin xaricdən gətirilməsini tələb edir. Bu da milli valyuta fonunda xərcləri artırır. Bundan əlavə, Bakıdakı yüksək icarə haqları biznesin özünü doğrultma müddətini bir qədər uzada bilər.
Hansı sahələr perspektivlidir?
Hazırda Azərbaycanda françayzinq üçün ən cəlbedici sahə qida və içki (HoReCa) sektorudur. Xüsusilə üçüncü nəsil kofe mağazaları, fast-casual restoranlar böyük tələbat görür. İkinci yerdə isə təhsil və uşaq inkişaf mərkəzləri gəlir.
Nəticə etibarilə, Azərbaycanda biznes mühiti optimallaşdıqca və xarici brendlərin ölkəyə marağı artdıqca françayzinq kapitalını təhlükəsiz və gəlirli şəkildə dəyərləndirmək istəyən yerli sahibkarlar üçün ən ideal alət olaraq qalmağa davam edəcək.
Samir Abdulla
