Azərbaycanda 2027-ci ildə həyata keçirilməsi nəzərdə tutulan genişmiqyaslı sosial islahat paketi milyonlarla vətəndaşın gəlirlərinə təsir edə bilər.
Azpost.info bildirir ki, ilkin açıqlamalara görə, yeni paket yalnız pensiyaların artırılması ilə məhdudlaşmayacaq. Minimum əməkhaqqı, sosial müavinətlər və digər ödənişlərin də yenidən nəzərdən keçirilməsi gözlənilir.
Maliyyə naziri Sahil Babayev noyabrın 11-də Milli Məclisdə 2027-ci ildə böyük sosial paketin həyata keçiriləcəyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, bu məqsədlə dövlət büdcəsində ehtiyat vəsait nəzərdə tutulub. Hökumətin hazırladığı təkliflər yekunlaşdırılaraq Prezidentə təqdim edildikdən və müvafiq qərarlar qəbul olunduqdan sonra vəsaitin konkret istiqamətlər üzrə bölgüsü aparılacaq.
Bu açıqlama gələn il ölkədə altıncı sosial islahat paketinin reallaşdırılacağına dair gözləntiləri gücləndirib.
Hansı kateqoriyaların gəlirlərində artım ola bilər?
Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Anar Əliyev noyabrın 5-də bildirib ki, növbəti sosial islahat paketinin maliyyə təminatı 2027-ci ilin dövlət və icmal büdcələrində nəzərə alınıb. Nazirliyin açıqlamasında paketin əməkhaqlarının və sosial ödənişlərin artırılmasına yönələcəyi vurğulanıb.
Bu məlumatlar əsasında bir neçə əsas istiqaməti fərqləndirmək mümkündür.
1. Minimum əməkhaqqı alan işçilər
Sosial paketin mümkün istiqamətlərindən biri minimum əməkhaqqının artırılmasıdır. Hazırda ölkədə minimum aylıq əməkhaqqı 400 manatdır. Əvvəlki sosial islahat paketlərində minimum əməkhaqqının artırılması əsas istiqamətlərdən biri olub. Məsələn, 2025-ci ildə bu məbləğ 345 manatdan 400 manata çatdırılıb. Yeni paket çərçivəsində minimum əməkhaqqına yenidən baxılması ehtimalı var. Lakin artımın olub-olmayacağı və məbləği barədə hələ rəsmi qərar açıqlanmayıb.
2. Sosial müavinət alan vətəndaşlar
Diqqət çəkən digər istiqamət sosial müavinətlərdir. Buraya əlilliyi olan şəxslər, ailə başçısını itirmiş şəxslər, müəyyən sosial kateqoriyalara aid vətəndaşlar və digər müavinət alanlar daxildir. Əvvəlki islahat paketlərində sosial müavinətlərin və Prezident təqaüdlərinin artırılması da həyata keçirilib. Buna görə də 2027-ci ildə bu ödənişlərin yenidən nəzərdən keçirilməsi mümkün istiqamətlərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
3. Dövlət sektorunda çalışanların əməkhaqları
Büdcə təşkilatlarında çalışanların maaşları da sosial paketin mümkün təsir dairəsində diqqət çəkən istiqamətlərdəndir. Əvvəlki paketlərdə dövlət büdcəsindən maliyyələşən bir sıra təşkilatlarda çalışanların əməkhaqlarının artırılması ilə bağlı qərarlar qəbul edilib. Bununla belə, 2027-ci ildə hansı sahələrdə və hansı həcmdə artım olacağı hələ müəyyənləşməyib.
4. Tələbə təqaüdləri və digər sosial ödənişlər
Tələbə təqaüdləri də əvvəlki sosial islahat paketlərində artımın tətbiq olunduğu istiqamətlərdəndir. Yeni paketdə bu ödənişlərə yenidən baxılması da mümkün variantlardan biridir. Bununla yanaşı, xüsusi kateqoriyalara aid şəxslərə verilən təqaüdlər və digər sosial ödənişlərin taleyi də hökumətin yekun qərarlarından asılı olacaq.
2027-ci ilin büdcəsində hansı rəqəmlər var?
Rəsmi büdcə proqnozları sosial sahəyə ayrılan vəsaitlərin artırılacağını göstərir.
2027-ci ildə dövlət büdcəsində sosialyönümlü xərclərin 18,7 milyard manat olması nəzərdə tutulur. Bu, 2026-cı illə müqayisədə 1,6 milyard manat və ya 9,2 faiz çoxdur. Sosial müdafiə və sosial təminat xərcləri üçün isə 4 milyard 914 milyon manat proqnozlaşdırılıb. Bundan başqa, Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun 2027-ci il üzrə xərclərinin 9 milyard 273 milyon manat olacağı gözlənilir. Fondun xərclərinin 8 milyard 950 milyon manatının əhaliyə ödənişlərə yönəldilməsi nəzərdə tutulub.
Bu rəqəmlər sosial ödənişlər üçün maliyyə imkanlarının genişləndiyini göstərir. Ancaq büdcə xərclərinin artması özlüyündə bütün kateqoriyaların ödənişlərinin avtomatik artırılması demək deyil.
Sosial paket neçə milyon insana şamil oluna bilər?
Maliyyə naziri Sahil Babayevin açıqlamasına görə, əvvəlki sosial islahat paketləri orta hesabla 2-3 milyon insanı əhatə edib. Bu baxımdan 2027-ci ildə həyata keçiriləcək yeni paketin də geniş əhali qruplarını əhatə etməsi gözlənilir. Lakin onun neçə nəfərə şamil olunacağı barədə yekun rəqəm hələ açıqlanmayıb.
Hazırda əsas sual sosial paketdə minimum əməkhaqqının, müavinətlərin və digər ödənişlərin hansı həcmdə artırılacağıdır. Bu məsələlər hökumətin hazırladığı təkliflərin yekunlaşdırılması və Prezidentin müvafiq qərarlarından sonra dəqiqləşəcək.
Samir Abdulla
Azpost.info
