Azərbaycanda 2027-ci ildə əmək pensiyalarının artırılması gözlənilir. Gələn ilin dövlət büdcəsi və Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) büdcə layihəsində pensiyaların təxminən 7,5 faiz indeksləşdirilməsi üçün 575,5 milyon manat vəsait nəzərdə tutulub. Eyni zamanda, gələn il orta aylıq əmək pensiyasının 639-640 manata, yaşa görə pensiyanın orta məbləğinin isə 680 manata çatacağı proqnozlaşdırılır.
Azpost.info bildirir ki, bu göstəricilər pensiyaçılar üçün yeni artım gözləntiləri yaradıb. Bəs 2027-ci ildə kimlərin pensiyası nə qədər yüksələcək? Minimum pensiya da artırılacaqmı?
Altıncı sosial islahat paketi hazırlanır
Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Anar Əliyev noyabrın 5-də Milli Məclisin komitələrinin birgə iclasında bildirib ki, əməkhaqqı və sosial ödənişlərin artırılmasını nəzərdə tutan altıncı sosial islahat paketi ilə bağlı 2027-ci ilin dövlət və icmal büdcələrində müvafiq maliyyə təminatı yaradılıb. Nazirin sözlərinə görə, 2027-ci ildə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun xərcləri 9 milyard 273 milyon manat proqnozlaşdırılır. Bu, cari ilin təsdiqlənmiş göstəricisindən 789,5 milyon manat və ya 9,3 faiz çoxdur. Fondun xərclərinin 8 milyard 950 milyon manatının əhaliyə ödənişlərə yönəldilməsi nəzərdə tutulur. Bunun 8 milyard 669 milyon manatı əmək pensiyalarının ödənilməsinə ayrılacaq.
Pensiyalar 7,5 faiz artırıla bilər
2027-ci il üçün büdcə layihəsində əmək pensiyalarının təxminən 7,5 faiz indeksləşdirilməsi nəzərdə tutulub. Bu məqsədlə 575,5 milyon manat vəsait ayrılması proqnozlaşdırılır. İndeksasiya nəticəsində əmək pensiyalarının məbləğinin əvvəlki ilin orta aylıq nominal əməkhaqqının artım tempinə uyğun yüksəldilməsi gözlənilir.
Sadə hesablama ilə, 7,5 faizlik artım tətbiq olunarsa, hazırda 400 manat pensiya alan şəxsin aylıq ödənişi 430 manata, 500 manat alan şəxsin pensiyası 537,5 manata, 600 manat alan şəxsin pensiyası isə 645 manata çata bilər.
Bunlar 7,5 faizlik artımın eyni məbləğə tətbiq edilməsi əsasında hazırlanmış nümunələrdir. Konkret pensiya məbləği indeksasiyanın hüquqi tətbiq qaydasından asılı olacaq.
Orta pensiya 640 manata, yaşa görə pensiya 680 manata çatacaq?
Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin sədri Musa Quliyev 2027-ci ildə orta aylıq əmək pensiyasının 640 manat olacağını bildirib. Onun açıqlamasına görə, bu, cari ilin gözlənilən göstəricisi ilə müqayisədə təxminən 45 manat artım deməkdir. Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Anar Əliyevin təqdim etdiyi DSMF büdcə proqnozunda isə orta aylıq əmək pensiyasının 639 manat, yaşa görə pensiyanın orta məbləğinin 680 manat olacağı göstərilib.
Hazırda orta aylıq pensiya 596 manat, yaşa görə pensiyanın orta məbləği isə 634 manat təşkil edir. Beləliklə, gələn il üçün nəzərdə tutulan göstəricilər pensiya ödənişlərinin artacağını göstərir.
Lakin burada bir məqamı nəzərə almaq lazımdır: 640 manat hər bir pensiyaçının alacağı məbləğ deyil. Bu, bütün əmək pensiyaçılarının orta göstəricisidir. Konkret şəxsin pensiyası onun hazırkı ödənişindən, sığorta göstəricilərindən və qanunvericiliklə müəyyən edilən indeksasiya qaydasından asılı olacaq.
Minimum pensiya da artırılacaqmı?
Pensiyaçılar üçün ən vacib suallardan biri minimum pensiyanın taleyidir.
2027-ci il büdcə layihəsində əmək pensiyalarının 7,5 faiz indeksləşdirilməsi üçün vəsait nəzərdə tutulsa da, minimum pensiyanın ayrıca hansı məbləğə qaldırılacağı barədə hələlik təsdiqlənmiş qərar açıqlanmayıb.
Burada iki məsələni qarışdırmaq olmaz. Əmək pensiyalarının indeksləşdirilməsi ilə minimum pensiya məbləğinin artırılması eyni hüquqi qərar deyil. 2027-ci il üçün pensiyaçılar üzrə yaşayış minimumunun isə 258 manat müəyyən edilməsi təklif olunur. Bu göstərici minimum pensiya məbləği demək deyil və onunla qarışdırılmamalıdır.
Pensiya artımı bahalaşmanı üstələyəcəkmi?
Pensiyaların 7,5 faiz artırılması nəzərdə tutulsa da, vətəndaşlar üçün əsas məsələ bu artımın real alıcılıq qabiliyyətinə necə təsir edəcəyidir. Əgər ərzaq, dərman, kommunal xidmətlər və digər gündəlik xərclər pensiyalardan daha sürətlə bahalaşarsa, nominal artım insanların həyat səviyyəsində eyni dərəcədə yaxşılaşma yaratmaya bilər.
Buna görə də 2027-ci ildə pensiya artımının real təsirini qiymətləndirərkən inflyasiyanın səviyyəsi də nəzərə alınmalıdır.
2027-ci ildə pensiyaların təxminən 7,5 faiz indeksləşdirilməsi üçün büdcədə maliyyə nəzərdə tutulub. Orta aylıq əmək pensiyasının 639-640 manata, yaşa görə pensiyanın isə 680 manata çatacağı proqnozlaşdırılır. Lakin bu rəqəmlər hələ büdcə layihəsinin göstəriciləridir. Yekun qərarlar qəbul edildikdən sonra pensiyaların konkret artım mexanizmi və minimum pensiyanın taleyi dəqiqləşəcək.
Samir Abdulla
