Körpələrin danışmağa başlamazdan əvvəl çıxardıqları səs və qığıltılar təsadüfi səslər deyil. Bu, nitqin inkişafının əsas elementləri ola bilər.
Azpost.info “Planet Today” portalına istinadən yazır ki, körpələr həyatının ilk ayından etibarən bu səsləri arabir deyil, qrup şəklində çıxarır. Bu, onların danışmağı öyrənməzdən əvvəl “məşq” etdiklərini göstərir.
ABŞ-ın Alabama Universitetində bununla bağlı araşdırma aparan Hen Cu Yu bildirib ki, onların müəyyən etditi tapıntı körpələrin həyatının ilk aylarından müxtəlif səs növləri ilə məşq etdiyini göstərir. “Bu, daha sonrakı dil inkişafının əsasını qoyur”.
Yu deyib ki, əvvəlki tədqiqatlar 5-7 aylıq körpələr üzərində aparılıb. Bununla belə, daha sadə körpə səslərinin üç ən çox yayılmış növü – qığıltılar, nəriltilər və vokant adlanan orta sait kimi səslər – nadir hallarda tədqiq edilib.
Daha çox məlumat əldə etmək üçün Yu və onun həmkarları Atlantada və ya onun yaxınlığında yaşayan, normal inkişaf edən 130 körpənin – 71 oğlan və 59 qızın valideynlərindən körpələrin ciblərinə kiçik diktofonlar qoymağı xahiş ediblər. Bu cihazlar doğumdan sonra ilk iki il ərzində ayda bir dəfə gündə 16 saat körpələrin səsini yazıb.
Tədqiqatçılar körpələr arasında təsadüfi seçim edərək hər gün 5 dəqiqəlik səsi yazılan 21 seqment seçiblər. Daha sonra körpələrin çıxardıqları səslərin hər birini qığıltı, nərilti, vokant və ya digər səslər kimi təsnif ediblər.
Araşdırma qrupu müəyyən edib ki, bütün körpələr qışqırıq, qığıltı və ya hər ikisinin birləşməsini nümayiş etdirir. Bu o deməkdir ki, bu 5 dəqiqə ərzində təsadüfi deyil, daha tez-tez baş verir. Buna görə də sadəcə təsadüfi səslər deyil, bəlkə də nitq üçün hazırlıqdır. Çığırtıların və qığıltılarn 40 faizi qruplarda baş verir. Səsyazmaların 61 faizində klasterlər ya cığıltılardan, ya da nəriltilərdən ibarət olub.
Körpələrin 87 faizində qışqırıq və ya gurultuya üstünlük vermə onların yaşları ilə əlaqələndirilir. Xüsusilə də ən azı 5 aylıq uşaqlarda qışqırıqlara daha çox rast gəlinir. Bunun səbəbi yüksək səsli cığırların səs tellərinin daha diqqətli idarə edilməsini tələb etməsi ola bilər. Lakin bu tapıntı daha çox araşdırma tələb edir, Yu tədqiqatçıların həmçinin körpələrin vokant səslərini qruplaşdırdığını, lakin təhlil zamanı onlara diqqət yetirmədiyini söyləyib.
“Təəccüblüdür ki, hətta ən kiçik körpələr də səs klasterləri yaratdılar”-deyə Yu bildirib. Bu, körpələrin təxminən 3-4 ayda dillə “oynamağa” başladığını göstərən əvvəlki araşdırmalarla ziddiyyət təşkil edir. Lakin bu nəticələri təsdiqləmək üçün daha çox araşdırmaya ehtiyac var.
Azpost.info
