Yayın qızğın çağında Azərbaycanda istirahət etmək istəyənlər yenə eyni mənzərə ilə qarşılaşıblar: Qəbələ, Quba və ya Şamaxıda 5 ulduzlu oteldə bir həftəlik ailəvi istirahətin qiyməti Antalya və ya Batumidəki “hər şey daxil” turların qiymətini üstələyir.
Sosial şəbəkələrdə narazılıq mesajları fonunda suallar dəyişməz qalır: Yerli turizm niyə bu qədər bahadır? Bu qiymət siyasətinin arxasında hansı iqtisadi amillər dayanır?
Azpost.info yerli turizm bazarındakı qiymət daşqınının pərdəarxası səbəblərini və xarici kurortlarla real qiymət fərqlərini araşdırıb.
Antalya vs Qəbələ: Qiymətlər niyə adamı şoka salır?
Yerli sakinlər haqlı olaraq şikayət edirlər ki, regionlarımızdakı otellərdə sadəcə səhər yeməyi daxil olan bir gecəlik qiymətə xaricdə gün ərzində 3-4 dəfə yemək, hovuz, dəniz və əyləncə xidmətlərindən yararlanmaq mümkündür.
Yerli və xarici 4-5 ulduzlu otellərdə 1 gecəlik (2 nəfər üçün standart otaq) təxmini qiymət müqayisəsi belədir:
| İstiqamət / Otel Sektoru | Xidmət Paketi | Orta Gecəlik Qiymət (AZN) | 5 Gecəlik Ümumi Xərc (Təxmini) |
| Qəbələ / Quba (5 Ulduz) | Yalnız Səhər Yeməyi | 170 – 340 AZN | 850 – 1700 AZN (Yemək və yol xaric) |
| Antalya / Alanya (4-5 Ulduz) | “Hər Şey Daxil” (All Inclusive) | 180 – 300 AZN | 900 – 1500 AZN (Aviabilet xaric) |
| Batumi / Tbilisi (3-4 Ulduz) | Səhər Yeməyi Daxil | 90 – 150 AZN | 450 – 750 AZN |
| Nabran / Xaçmaz (Cottage/Mərkəz) | Xidmətsiz / Sadə | 80 – 130 AZN | 400 – 650 AZN |
Azərbaycan regionlarında bir ailənin 5 günlük otel, günorta və şam yeməyi, eləcə də nəqliyyat xərclərini topladıqda, ümumi məbləğ rahatlıqla 1500-2000 manatı keçir. Bu büdcə ilə qonşu ölkələrdə tam paket tətil etmək mümkündür.
Ekspertlər nə deyir?
Turizm ekspertləri və iqtisadçılar yerli bazardakı bu bahalığın təkcə sahibkarların tamahından qaynaqlanmadığını, burada ciddi sistemli problemlərin olduğunu bildirirlər.
Bura ilk növbədə rəqabətin olmaması daxildir. Türkiyənin təkcə Antalya bölgəsində minlərlə otel və yerləşdirmə obyekti var. Bu, kəskin rəqabət yaradır və qiymətləri aşağı salır. Azərbaycanda isə regionlarda yüksək xidmət təklif edən otellərin sayı barmaqla sayılacaq qədər azdır. Təklif az, paytaxtdan istirahətə gələn kütlənin tələbi isə çox olduqda, bazar qanunlarına görə qiymətlər pik həddə çatır.
Digər faktor mövsümiliklə bağlıdır. Azərbaycanın rayonlarında aktiv yay turizmi mövsümü cəmi 2.5 – 3 ay (iyun ortasından avqust sonuna qədər) çəkir. Otel sahibləri bütün il boyu etdikləri xərcləri, işçi maaşlarını və kommunal ödənişləri məhz bu 90 gün ərzində çıxarmağa çalışırlar. Bu isə qiymətlərin süni şəkildə şişirdilməsinə gətirib çıxarır.
Həmçinin regionlarda böyük bir otel layihəsinin ərsəyə gəlməsi və daxili infrastrukturun (qaz, işıq, yol, su xətləri, kadr təlimi) qurulması sahibkara baha başa gəlir. Götürülən bank kreditlərinin faizlərinin yüksək olması da maya dəyərini artırır və nəticədə yük müştərinin cibinə düşür.
Çıxış yolu nədir?
Dünya Bankının və yerli qurumların ölkəmizdə turizmin inkişafı ilə bağlı təqdim etdiyi son tövsiyələrdə də qeyd olunur ki, Azərbaycan turizmi artıq yalnız Bakı mərkəzli və bahalı modeldən çıxmalıdır. Çıxış yolu regionlarda 3 ulduzlu kiçik ailə otellərinin (Guest House), kənd yaşıl turizminin və hostellərin şəbəkələşməsidir.
Vətəndaşın qarşısında yalnız “ya çox bahalı 5 ulduzlu otel, ya da şəraitsiz kənd evi” seçimi qaldıqca, yerli turizmdə qiymət “fırtınası” bitməyəcək və Azərbaycan manatı xarici kurortlara axmağa davam edəcək.
S.Abdulla
