Süni intellekt texnologiyalarının sürətlə inkişafı nəticəsində saxta şəkillər o qədər real görünməyə başlayıb ki, onları həqiqi fotolardan ayırd etmək getdikcə çətinləşir. Bununla belə, alimlər bildirirlər ki, bir neçə xarakterik əlaməti bilmək dipfeyk (deepfake) görüntülərini tanımaq şansını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Azpost.info xəbər verir ki, bu nəticəyə Böyük Britaniyanın Aberdin Universiteti və Avstraliya Milli Universitetinin tədqiqatçıları gəliblər. Onlar insanların süni intellekt tərəfindən yaradılmış şəkilləri necə qəbul etdiyini araşdırıblar.
Araşdırma zamanı yüzlərlə könüllüyə minlərlə real insan fotosu və neyroşəbəkə tərəfindən yaradılmış üz şəkilləri göstərilib.
Təlimdən əvvəl iştirakçılar saxta görüntüləri təxminən 10 haldan 4-də düzgün müəyyən edə biliblər. Lakin cəmi bir saatlıq təlimdən sonra onların düzgün tanıma göstəricisi 80 faizə qədər yüksəlib.
Süni intellektlə yaradılan şəkillərin əsas əlamətləri
Alimlər müəyyən ediblər ki, süni intellektin hazırladığı şəkillərdə aşağıdakı xüsusiyyətlər daha çox müşahidə olunur:
üz cizgilərinin həddindən artıq simmetrik olması;
orta statistik görünüşə malik sifət cizgiləri;
fərdiliyi zəif hiss olunan, həddindən artıq cazibədar görünüş;
emosiyaların zəif ifadə olunması;
üzün yadda qalmasının çətin olması.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, müasir süni intellekt alqoritmləri hələ də uşaqların, yaşlı insanların və bəzi etnik qrupların fotolarını tam real şəkildə yaratmaqda çətinlik çəkir. Bunun səbəbi modellərin öyrədilməsi zamanı istifadə olunan məlumat bazalarının xüsusiyyətləri ilə əlaqələndirilir.
Dipfeyklər təhlükə yaradır
Ekspertlərin sözlərinə görə, dipfeyk texnologiyasının sürətlə yayılması ciddi problemə çevrilir. Fırıldaqçılar artıq bu texnologiyadan istifadə edərək başqa şəxslərin kimliyinə bürünür və insanları aldatmağa çalışırlar.
Bu səbəbdən mütəxəssislər xüsusi testlər və məşqlər vasitəsilə saxta şəkilləri tanımaq bacarığını mütəmadi inkişaf etdirməyi tövsiyə edirlər. Onların fikrincə, davamlı praktika dipfeyk görüntülərini aşkar etmək qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Sunay Aydın
