Azərbaycanda 2027-ci ilin dövlət büdcəsinin hazırlanmasına başlanılıb. Büdcə layihəsi üzərində aparılan işlər fonunda maaş və pensiyaların artırılması ilə bağlı gözləntilər yenidən gündəmə gəlib. Ortamüddətli büdcə proqnozları sosial xərclərin artırılacağını göstərir. Bununla yanaşı, qüvvədə olan qanunvericilik əmək pensiyalarının hər il indeksləşdirilməsini nəzərdə tutur. Ekspertlər isə minimum əməkhaqqının növbəti sosial paket çərçivəsində artırılmasının mümkün olduğunu bildirirlər.
Sosial xərclər artırılır
Hökumətin açıqladığı ortamüddətli büdcə proqnozlarına əsasən, 2027-ci ildə sosial müdafiə və sosial təminat xərclərinin 5 milyard 389 milyon manata çatdırılması planlaşdırılır. Bu, dövlətin sosial siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri kimi maaş və pensiyaların maliyyələşdirilməsi imkanlarının genişləndirildiyini göstərir.
Pensiyalar avtomatik artacaq
Mövcud qanunvericiliyə əsasən, Azərbaycanda bütün əmək pensiyaları hər il yanvarın 1-dən etibarən əvvəlki ildə ölkə üzrə orta aylıq nominal əməkhaqqının artım tempinə uyğun şəkildə indeksləşdirilir. Cari ildə orta əməkhaqqının təxminən 7-8 faiz artacağı gözlənildiyindən, bu dinamika qorunarsa, 2027-ci ilin yanvarından pensiyaların da həmin səviyyədə artırılması mümkündür.
Pensiyaların indeksləşdirilməsinin yekun faizi isə Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatları əsasında müəyyənləşdiriləcək və rəsmi qərarın 2027-ci ilin əvvəlində açıqlanması gözlənilir.
Minimum əməkhaqqı artırıla bilər
Ekspertlərin diqqət çəkdiyi digər məsələ minimum əməkhaqqıdır. Hazırda minimum əməkhaqqı 400 manatdır. İqtisadçıların fikrincə, son illərin sosial islahat təcrübəsi nəzərə alınarsa, 2027-ci ildən minimum əməkhaqqının 450-460 manata çatdırılması mümkündür.
Bununla bağlı hələlik rəsmi qərar yoxdur və bu rəqəmlər ekspert proqnozudur. Əgər belə qərar qəbul edilərsə, bu artım dövlət büdcəsindən maliyyələşən sahələrdə çalışanların maaşlarına da təsir göstərəcək.
Hansı sahələrdə maaşlar arta bilər?
Minimum əməkhaqqının artırılması ilk növbədə Vahid Tarif Cədvəli üzrə çalışanlara təsir edir.
Bunlara əsasən aşağıdakı sahələr daxildir:
təhsil;
səhiyyə;
mədəniyyət;
elm;
sosial xidmət;
digər dövlət büdcəsindən maliyyələşən qurumlar.
Beləliklə, minimum əməkhaqqındakı artım həmin kateqoriyadan olan işçilərin maaşlarının da yüksəlməsinə səbəb ola bilər.
Hazırkı vəziyyət və gözləntilər
| Göstərici | Hazırda | 2027-ci il üzrə gözlənti |
|---|---|---|
| Minimum əməkhaqqı | 400 manat | 450-460 manat (ekspert proqnozu) |
| Minimum pensiya | 320 manat | İndeksləşdirmə və ya yeni qərarla artım |
| Sosial müdafiə xərcləri | Təxminən 5,1 milyard manat | 5 milyard 389 milyon manat |
| Pensiyaların artım mexanizmi | İllik indeksləşdirmə | Orta əməkhaqqının artım tempinə uyğun |
Rəsmi qərar nə vaxt məlum olacaq?
2027-ci ilin dövlət büdcəsinin ilkin layihəsinin payız sessiyasında Milli Məclisə təqdim olunması gözlənilir. Məhz həmin sənəddə hökumətin maaş və pensiyalarla bağlı planlaşdırdığı dəyişikliklər daha dəqiq şəkildə əksini tapa bilər.
Hazırkı mərhələdə pensiyaların indeksləşdirilməsi qanunvericiliklə nəzərdə tutulan mexanizm əsasında gözlənilir. Minimum əməkhaqqının artırılması ilə bağlı səsləndirilən məbləğlər isə ekspert qiymətləndirmələridir və rəsmi qərar qəbul edildikdən sonra dəqiqləşəcək.
Samir Abdulla
