Bakıda mənzil bazarında bahalaşma davam edir. Son illərdə paytaxtda evlərin qiyməti orta hesabla 75 faiz artıb və ekspertlər yaxın aylarda da ciddi ucuzlaşma gözləmirlər. Tikinti xərclərinin yüksəlməsi, boş torpaq sahələrinin azalması, söküntü layihələrinin genişlənməsi və ipoteka tələbinin artması mənzil bazarında qiymətləri yuxarı çəkən əsas amillər kimi göstərilir. Nəticədə xüsusilə gənc ailələr və ilk dəfə ev almaq istəyənlər üçün mənzil sahibi olmaq əvvəlki illərlə müqayisədə daha çətinləşib.
Bakıda mənzil qiymətləri hansı səviyyəyə çatıb?
Hazırda Bakıda bir kvadratmetr mənzilin qiyməti yerləşdiyi əraziyə görə ciddi fərqlənir.
Şəhərin mərkəzi hesab olunan Səbail və Nəsimi rayonlarında qiymətlər əsasən 4 000-7 000 manat arasında dəyişir. Premium yaşayış komplekslərində isə bu rəqəm 10 min manatı da keçir. Mərkəzə yaxın Yasamal, Nərimanov və Xətai rayonlarında orta qiymətlər 2 000-4 000 manat arasında formalaşır.
Binəqədi, Sabunçu və Suraxanı kimi şəhərətrafı rayonlarda isə mənzillərin bir kvadratmetri əsasən 1 500-2 500 manat arasında satılır. Köhnə tikili binalarda qiymətlər layihədən və yerləşdiyi ərazidən asılı olaraq 2 500-4 000 manat arasında dəyişir.
Qiymətlər niyə artır?
Ekspertlərin fikrincə, bahalaşma bir neçə mühüm səbəblə bağlıdır.
Torpaq ehtiyatı azalır
Paytaxtın mərkəzi və mərkəzə yaxın ərazilərində yeni yaşayış binalarının tikintisi üçün yararlı torpaq sahələrinin azalması tikinti şirkətlərinin xərclərini artırır. Bu da yeni layihələrin satış qiymətlərinə birbaşa təsir göstərir.
Söküntü layihələri tələbi artırır
Bakının Baş Planına uyğun olaraq köhnə və qəzalı binaların sökülməsi davam edir. Bu proses nəticəsində bir tərəfdən həmin ərazilərin bazar dəyəri yüksəlir, digər tərəfdən isə evləri sökülən sakinlərin yeni mənzil axtarması bazarda əlavə tələb yaradır.
Tikinti xərcləri yüksəlir
Son illərdə tikinti materiallarının bahalaşması, logistika xərclərinin artması və əməkhaqqılarının yüksəlməsi yeni tikililərin maya dəyərini artırıb. Şirkətlər bu xərcləri satış qiymətlərinə əlavə etdikləri üçün yeni mənzillər daha baha təklif olunur.
İpoteka tələbi də bazarı hərəkətləndirir
Dövlət ipotekası və müxtəlif bankların mənzil kreditləri daha çox insanın ev almağa çalışmasına şərait yaratsa da, təklifin tələbi tam qarşılamaması qiymətlərin yüksəlməsinə təsir edir.
“Kotlovan” mərhələsində mənzil alanlar artır
Hazırda tikintisi yeni başlayan layihələrə investor marağı da yüksək olaraq qalır. Bir çox alıcı və investor inflyasiyadan qorunmaq məqsədilə mənzili hələ bünövrə mərhələsində alır. Bu isə həmin seqmentdə qiymət artımını daha da sürətləndirir.
Ev almaq niyə çətinləşir?
Qiymət artımı ilə əhalinin gəlirlərinin artım tempi arasında fərq böyüdüyündən mənzil almaq xüsusilə orta gəlirli ailələr üçün daha mürəkkəb hala gəlib. Nağd vəsait hesabına ev almaq imkanları azalır və alıcıların əksəriyyəti uzunmüddətli ipoteka və ya bank kreditlərinə üstünlük verməyə məcbur qalır.
Eyni zamanda bazarda daha geniş mənzillərə maraq azalmağa başlayıb. Alıcılar büdcələrinə uyğunlaşmaq üçün sahəsi kiçik, lakin otaq sayı daha çox olan “ekonom” layihəli mənzillərə üstünlük verirlər.
Bahalaşma davam edəcəkmi?
Əmlak bazarı üzrə mütəxəssislər hesab edirlər ki, yaxın perspektivdə qiymətlərin kəskin ucuzlaşması üçün ciddi iqtisadi əsaslar görünmür. Əksinə, tikinti xərclərinin yüksək qalması, yeni torpaq sahələrinin məhdudluğu və mənzilə tələbin davam etməsi qiymətlərin artım tempini qoruyub saxlaya bilər.
Bu səbəbdən mənzil almağı planlaşdıran vətəndaşların bazardakı dəyişiklikləri diqqətlə izləməsi, kredit şərtlərini müqayisə etməsi və qərar verməzdən əvvəl maliyyə imkanlarını düzgün qiymətləndirməsi vacib hesab olunur.
Samir
