Dunay çayında suyun səviyyəsinin kəskin aşağı düşməsi II Dünya müharibəsindən qalan izlərin üzə çıxmasına səbəb olub.
Budapeştdə, Buda tərəfdə, Macarıstan parlamentinin qarşısında çayın dayazlaşan hissəsində iki alman əsgərinin qalıqları və Vermaxta məxsus hərbi motosiklet aşkarlanıb.
İlkin məlumata görə, motosikletin DKW NZ 350-1 olduğu ehtimal edilir. Əsgərlərin qalıqlarının yaxınlığında Almaniya ordusuna məxsus Tellermine 35 tank əleyhinə minalarının da tapıldığı bildirilir.
Əsgərlərin üzərində olan şəxsiyyət nişanları onların kimliyini müəyyənləşdirməyə imkan verib. Tapılan qalıqların Budapeşt yaxınlığındakı Budaörş Alman hərbi qəbiristanlığında yenidən dəfn olunması planlaşdırılır.
Dunayın su səviyyəsinin aşağı düşməsi yalnız Budapeştdə tarixi izləri üzə çıxarmayıb.
Çayın daha aşağı hissəsində, Serbiyanın Prahovo şəhəri yaxınlığında da II Dünya müharibəsi dövründə batırılmış Alman hərbi gəmilərinin qalıqları yenidən görünməyə başlayıb.
Tarixçilərin qiymətləndirməsinə görə, 1944-cü ilin sentyabrında Vermaxt sovet qoşunlarının irəliləməsini çətinləşdirmək məqsədilə həmin ərazidə 200-ə qədər gəmini batırıb. Bu gəmilər Qara dəniz donanmasına aid olub.
Beləliklə, Dunayın hazırkı vəziyyəti tarixçilər üçün də qeyri-adi imkan yaradıb. Çayın səviyyəsinin aşağı düşməsi onilliklər ərzində suyun altında qalan hərbi texnikanın və digər tarixi obyektlərin görünməsinə şərait yaradıb.
Lakin problemin təsiri yalnız tarixi tapıntılarla məhdudlaşmır.
Dunayda su çatışmazlığı müasir infrastruktura da təsir göstərib. Macarıstanda suyun səviyyəsinin aşağı düşməsi səbəbindən ölkənin yeganə atom elektrik stansiyasının fəaliyyətinin dayandırılmasına məcbur qalındığı bildirilir.
Enerjiyə qənaət məqsədilə Budapeştdə bir sıra məşhur obyektlərin dekorativ işıqlandırılması da söndürülüb. Parlament binası, Buda qalası və Zəncirli körpünün gecə işıqları bu tədbirlər çərçivəsində dayandırılıb.
Beləliklə, Dunayın səviyyəsinin aşağı düşməsi bir tərəfdən II Dünya müharibəsinin unudulmuş izlərini üzə çıxarır, digər tərəfdən isə Avropanın böyük çaylarından birində su ehtiyatlarının azalmasının müasir həyat üçün yaratdığı problemləri göstərir.
N.Talıblı
