İspanaq tünd yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər arasında ən faydalı məhsullardan biri hesab olunur. Kalorisi az, vitamin və minerallarla zəngin olması onu sağlam qidalanmaya üstünlük verən insanların menyusunda xüsusi yerə çıxarır.
İspanağın tərkibində A, C, K və E vitaminləri, fol turşusu, dəmir, kalsium, kalium və maqnezium kimi vacib qida maddələri var. Eyni zamanda tərkibindəki antioksidantlar hüceyrələri oksidləşdirici stresdən qorumağa kömək edir.
İspanağın orqanizmə əsas faydaları
Gözləri qorumağa kömək edir
İspanaq karotenoidlərlə, xüsusilə lutein və zeaksantinlə zəngindir. Bu maddələr göz sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynayır.
A vitamini üçün də mənbə olan karotenoidlər normal görmə funksiyasının saxlanmasına kömək edir.
İmmunitet üçün faydalıdır
İspanağın tərkibində olan C vitamini immun sisteminin normal fəaliyyətində iştirak edir. Bundan əlavə, antioksidant xüsusiyyətləri orqanizmin hüceyrələrini oksidləşdirici stressdən qorumağa kömək edə bilər.
Sümükləri möhkəmləndirir
İspanağın ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri yüksək miqdarda K vitamininin olmasıdır.
K vitamini normal sümük metabolizmasında iştirak edir. Tərkibindəki kalsium və maqnezium da sümük sağlamlığı üçün vacib minerallardır.
Qan üçün əhəmiyyətlidir
İspanaq dəmir ehtiva edir. Dəmir orqanizmdə hemoglobinin hazırlanmasında və oksigenin toxumalara daşınmasında mühüm rol oynayır.
Lakin ispanağı anemiyanın müalicəsi kimi qəbul etmək düzgün deyil. Bitki mənşəli dəmirin mənimsənilməsi heyvan mənşəli dəmirlə müqayisədə daha aşağı ola bilər. İspanaqdakı C vitamini isə dəmirin mənimsənilməsinə kömək edə bilər.
Dəriyə fayda verə bilər
C vitamini kollagenin yaranmasında iştirak edir və dərinin normal quruluşunun saxlanmasına kömək edir. İspanaqdakı antioksidantlar da hüceyrələrin oksidləşdirici zədələnmədən qorunmasına töhfə verir.
Bu səbəbdən ispanaq sağlam və balanslı qidalanmanın dəri sağlamlığına verdiyi töhfələr baxımından faydalı məhsullardan biri hesab oluna bilər.
Kalorisi azdır
Çəkisinə nəzarət edən insanlar üçün ispanağın əsas üstünlüklərindən biri onun aşağı kalorili olmasıdır.
Yarpaqlı tərəvəzi salatlara, şorbalara, omletə və digər yeməklərə əlavə etməklə menyunun həcmini və qida dəyərini artırmaq mümkündür.
İspanağı çiy yemək yaxşıdır, yoxsa bişmiş?
Hər iki variantın üstünlükləri var.
Gənc ispanaq yarpaqları salatlarda, sendviçlərdə və smuzilərdə istifadə edilə bilər. Daha iri yarpaqları isə qısa müddət bişirmək, buğda hazırlamaq və ya yeməklərə əlavə etmək mümkündür.
Bişirmə ispanağın həcmini xeyli azaldır və bir porsiyada daha çox yarpaq istehlak etməyə imkan verir. Lakin uzun müddət və yüksək temperaturda bişirmək bəzi vitaminlərin miqdarını azalda bilər.
Bu səbəbdən ispanağı çox uzun müddət bişirməkdənsə, qısa müddətli istilik emalına üstünlük vermək daha məqsədəuyğundur.
Kimlər ispanaq yeyərkən diqqətli olmalıdır?
İspanaq əksər sağlam insanlar üçün təhlükəsiz qidadır. Lakin onun tərkibində oksalatlar da var.
Böyrək daşı problemi, xüsusilə kalsium-oksalat daşlarına meyllilik olan şəxslərin ispanağı çox miqdarda və tez-tez istehlak etməsi ilə bağlı həkimlə məsləhətləşməsi məqsədəuyğundur.
Bundan başqa, ispanaq K vitamini ilə zəngin olduğundan qan durulaşdırıcı varfarin qəbul edən şəxslər qida rasionunda K vitamini mənbələrinin miqdarını kəskin dəyişməməlidirlər. Belə hallarda həkim məsləhəti vacibdir.
İspanağı podaqra, revmatoid artrit və ya mədə xorası olan hər kəsin mütləq menyudan çıxarması barədə ümumi qayda yoxdur. Belə məhdudiyyətlər fərdi vəziyyətdən asılıdır.
İspanağı necə saxlamaq lazımdır?
İspanağı mümkün qədər təzə istehlak etmək daha yaxşıdır. Yarpaqları soyuducuda saxlayarkən onların həddindən artıq nəmlənməsinin qarşısını almaq lazımdır.
Yuyulmamış ispanağı soyuducuda hava keçirən qablaşdırmada saxlamaq, yedikdən əvvəl isə yumaq daha məqsədəuyğundur.
İspanağın yarpaqları solmağa, saralmağa və ya xarab olmağa başlayıbsa, istifadə edilməməlidir.
İspanaq aşağı kalorili, vitamin, mineral və antioksidantlarla zəngin tərəvəzdir. Gözlərin, sümüklərin, dərinin və immun sisteminin normal fəaliyyətinə müxtəlif qida maddələri vasitəsilə dəstək verə bilər.
Ancaq onu “möcüzəvi qida” və ya hər hansı xəstəliyin müalicəsi kimi qəbul etmək düzgün deyil. Ən böyük fayda müxtəlif tərəvəzlər, meyvələr, zülal mənbələri və tam taxıllardan ibarət balanslı qidalanma çərçivəsində əldə edilir.
İspanağın əsas üstünlüyü isə sadədir: kalorisi azdır, qida dəyəri yüksəkdir və gündəlik menyuya əlavə etmək asandır.
