“İş həftəsi qarşısında narahatlıq” ifadəsi bəzən zarafat kimi qəbul edilir. Lakin bu, tamamilə real bir vəziyyəti – işə qayıtmazdan əvvəl yaranan gərginliyi ifadə edir. İnsan əslində ciddi narahatlıq keçirməsə belə, şənbə axşamı əsəbi və gərgin ola bilər.
“Your Tango” yazır ki, bunun adətən səbəbi olur və insanın işi ilə bağlı problemlərə işarə edə bilər.
1. Müdirlə münasibətlər çətindir
İş yerində ən geniş yayılmış problemlərdən biri gündəlik vəzifələri daha da çətinləşdirən rəhbərdir. Xüsusilə komanda ilə normal ünsiyyət qura bilməyən və öz maraqlarını əməkdaşların maraqlarından üstün tutan rəhbərlə işləmək çətin olur.
Belə davranışla davamlı qarşılaşmaq işə qayıdışı insan üçün xüsusilə xoşagəlməz edə bilər.
2. İş yükü həddindən artıqdır
İnsan daim normal şəkildə yerinə yetirə biləcəyindən daha çox tapşırıq alırsa, yeni iş həftəsini əvvəlcədən narazılıqla gözləməyə başlayır. Şənbə axşamı hansı işlərlə qarşılaşacağını hələ bilməsə də, yenidən həddindən artıq yüklənəcəyini düşünür.
Bununla belə, həddindən artıq iş yükünün universal ölçüsü yoxdur. Hər bir əməkdaşın öz həddi var. Buna görə rəhbər işçinin artıq öhdəsindən gələ bilmədiyini anlamadan ona həddindən artıq tapşırıq verə bilər.
3. İnkişaf imkanları yoxdur
Karyera inkişafı perspektivi olmayan iş ciddi narazılıq mənbəyinə çevrilə bilər. Əməkdaşların peşəkar inkişafına imkan yaradan şirkətlər adətən daha uğurlu nəticələr əldə edirlər. Lakin bir çox işəgötürən işçilərin inkişafını prioritet hesab etmir.
Bu isə əməkdaşlarda ciddi məyusluq yaradır. Söhbət yalnız gələcəkdə daha çox qazanmaq imkanından getmir. İnsanlar həm də maraqlı iş görmək və fəaliyyətlərinin bacarıqlarına uyğun olduğunu hiss etmək istəyirlər. Qarşıda heç bir inkişaf yolu görməyən insan üçün iş tədricən ağır məcburiyyətə çevrilir.
4. Yaxşı iş heç kimin diqqətini çəkmir
Lazım olduğundan daha çox çalışan əməkdaşlar belə, əməyinə heç vaxt qiymət verilmədikdə motivasiyalarını itirə bilərlər.
İnsan daim özünü qiymətləndirilməmiş və diqqətdən kənarda qalmış hiss edirsə, yeni iş həftəsinə həvəslə başlamaq çətinləşir.
Beş gün ərzində görülən işin qarşılığında nə təşəkkür, nə də təqdir görmək insanda mənasızlıq hissi yarada bilər. Əməyi heç kimə lazım deyilmiş kimi görünən əməkdaşın yüksək nəticələr göstərmək istəyi də tədricən azalır.
5. Toksik həmkarlar
Həmkarların dost olması vacib deyil. Amma insan birlikdə işlədiyi şəxsləri son dərəcə xoşagəlməz hesab edirsə, hər gün işə getmək daha ağır olur.
“Enerji vampirləri” yalnız dostlar və ya qohumlar arasında olmur. Belə insanlar iş yerində də ola bilər. Onlar daim münaqişə yaradır, dram təşkil edir və başqalarından istifadə edirlər.
İşçi belə insanlarla ünsiyyəti tamamilə dayandıra bilmədiyi üçün eyni xoşagəlməz vəziyyətlə dəfələrlə qarşılaşmalı olur.
6. İşini itirmək qorxusu
Texnologiyanın inkişafı əmək bazarına ciddi təsir göstərir. Böyük şirkətlərdə kütləvi ixtisarlarla bağlı xəbərlər artıq adi hala çevrilib. Bir çox əməkdaş gələcəkdə öz vəzifəsinin qorunub-qalmayacağından ciddi narahatdır.
Sabaha əminliyin olmaması daimi stress mənbəyinə çevrilir. İnsan istənilən an işini itirə biləcəyini düşünürsə, yeni iş həftəsinin başlamasını həvəslə gözləməsi çətin olur.
7. İş və şəxsi həyat arasında balans demək olar ki, yoxdur
İş tapşırıqları ilə daim əlaqədə olmaq iş və şəxsi həyat arasında balans yaratmağı çətinləşdirir. Bəzi insanlar öz vəzifələrini yaxşı yerinə yetirməklə yanaşı, şəxsi həyatlarına da vaxt ayıra bilirlər.
Lakin daim işə köklənən insanlar üçün Şabbat həftənin yeganə real fasiləsinə çevrilə bilər. Buna görə şənbə axşamı onlar üçün qısa istirahətin sonu və demək olar ki, tamamilə işə həsr olunacaq daha beş günün başlanğıcı kimi qəbul edilir.
8. İş insan üçün heç bir məna daşımır
İşin insan üçün əhəmiyyəti subyektiv anlayışdır. Bəzi peşələr prestijli və ya cəlbedici görünməyə bilər, lakin cəmiyyət onların fəaliyyəti olmadan normal işləyə bilməz.
Əsas məsələ insanın öz işinə hansı mənanı verməsidir.
Bir çox insan gördüyü işdə məna axtarır. Lakin bəzən insan xoşuna gəlməyən işi yalnız maaşa görə seçməli olur. Belə vəziyyətdə yeni iş həftəsinin yaxınlaşması hətta şənbə axşamı istirahətə mane ola bilər.
9. Tam tükənmə və peşəkar yanma
Peşəkar tükənmə ilə üzləşən insanın işə həvəslə getməsi çətin olur. Daim gərgin iş mühiti hətta ən dözümlü əməkdaşı belə ciddi şəkildə tükədə bilər.
Tükənmə nəticəsində enerjisi azalan insan vəziyyəti dəyişməkdə çətinlik çəkə bilər. O, özünü eyni vəziyyətdə ilişib qalmış və bu dövrandan çıxa bilməyən kimi hiss edir.
Nəticədə yorğunluq və tükənmə hissi davam edir və getdikcə daha da güclənir.
Sunay Aydın
