Qısa videolara uzun müddət baxmaq insanların düşüncə tərzini dəyişir və xüsusilə uşaqlarda beynin formalaşmasına mənfi təsir göstərir.
Bu barədə psixologiya üzrə fəlsəfə doktoru, Rusiya MİREA Texnologiyaların İdarə Edilməsi İnstitutunun Humanitar və Sosial Elmlər kafedrasının dosenti Yelena Şpagina “Gazeta.ru”ya açıqlamasında bildirib.
Psixoloqun sözlərinə görə, qısa videolar insana ani mükafat və həzz hissi verir. Nəticədə beyin bu ritmə alışır və adi, uzun müddət diqqət tələb edən işləri yerinə yetirərkən daxili müqavimət yaranır.
Xüsusilə yeniyetmələr arasında bu cür məzmunun intensiv istehlakı diqqətin davamlılığının azalmasına və özünənəzarət qabiliyyətinin zəifləməsinə səbəb ola bilər.
Şpagina qeyd edib ki, uşaqların qısamüddətli yaddaşı parlaq və diqqətçəkən obrazları yadda saxlamaqla aktiv şəkildə məşq edir. Lakin bunun fonunda uzun məntiqi əlaqələr qurmaq qabiliyyəti zəifləyə bilər.
Psixoloqlar bu hadisəni “klip düşüncəsi” adlandırırlar. Bu zaman insan məlumatı ayrı-ayrı, bir-biri ilə əlaqəsi olmayan fraqmentlər şəklində qəbul edir və onları bütöv mənzərədə birləşdirməkdə çətinlik çəkir.
Uşaqlara telefon qadağası çıxış yolu deyil
Ekspert hesab edir ki, müasir texnologiyalardan tamamilə imtina etmək mənasız və zərərli addım olardı. Çünki rəqəmsal savadlılıq bu gün oxumaq bacarığı qədər vacib vərdişə çevrilib.
O, valideynlərə uşaqlarda “yavaş düşünmə” qabiliyyətini inkişaf etdirməyi tövsiyə edir. Bunun üçün uzun kitabları birlikdə oxumaq, mürəkkəb mövzuları müzakirə etmək faydalıdır.
Bundan başqa, yemək zamanı və gəzintilərdə ekransız məkanlar yaratmaq, uşaqlara qarşılaşdıqları məlumatları tənqidi qiymətləndirməyi öyrətmək vacibdir.
Şpagina vurğulayıb ki, uşaqlar qısa videolara baxdıqları üçün ağılsızlaşmırlar. Onlar sadəcə böyüklərin yaratdığı rəqəmsal mühitə uyğunlaşırlar.
Psixoloqun fikrincə, valideynlərin və müəllimlərin əsas vəzifəsi yeniyetmələrin əlindən smartfonları almaq deyil, onlara rəqəmsal cihazlardan təhlükəsiz və düzgün istifadə etmək üçün lazımi bacarıqları aşılamaqdır.
