Payızın gəlməsi bağ işlərinin başa çatması demək deyil. Əksinə, sentyabrın sonu və oktyabr bir çox bitkilər üçün hazırlıq dövrüdür. Torpağın yaxşılaşdırılması, yazda çiçəkləyəcək soğanaqlı bitkilərin əkilməsi və bəzi çoxilliklərin bölünməsi məhz bu mövsümdə görülə bilən işlərdəndir.
Kral Bağçılıq Cəmiyyəti (RHS) payızı bağçılıq üçün ən aktiv və məhsuldar mövsümlərdən biri hesab edir. Təşkilat payızda yaz soğanaqlarının əkilməsi, çoxilliklərin bölünməsi, torpağın yaxşılaşdırılması və budama kimi işləri önə çəkir.
1. Torpağı boş buraxmayın
Yay mövsümündən sonra torpağın vəziyyətini qiymətləndirmək üçün payız əlverişli vaxtdır. Torpağa üzvi maddələrin əlavə edilməsi onun strukturunun yaxşılaşdırılmasına kömək edə bilər.
Kompost, yaxşı çürümüş üzvi material və bitki qalıqları torpağın gələcək mövsüm üçün hazırlanmasında istifadə olunur.
2. Yazda çiçəkləyəcək bitkiləri indi düşünün
Lalə, nərgiz və digər yazda çiçəkləyən soğanaqlı bitkilərin bir çoxu payızda torpağa yerləşdirilir. Beləliklə, bitki soyuq mövsüm ərzində kök sistemi formalaşdırır və yazda inkişaf etməyə hazır olur.
Əkin zamanı əsas məsələ torpağın drenajıdır. Daim su altında qalan torpaqda soğanaqlar çürüyə bilər.
3. Qurumuş bitkiləri dərhal hamısını kəsməyin
Bağda qurumuş bitkilərin hamısını eyni gündə təmizləmək həmişə lazım deyil. Bəzi bitkilərin toxum başlıqları və qurumuş hissələri qışda bağın görünüşünə əlavə olaraq quşlar və digər canlılar üçün də müəyyən fayda verə bilər.
Ona görə bağın hər hissəsini “steril” vəziyyətə gətirmək əvəzinə hansı bitkinin nə vaxt budanmalı olduğunu ayrıca qiymətləndirmək daha məqsədəuyğundur.
4. Çoxillikləri bölmək
Payız bir çox çoxillik bitkilərin bölünməsi və yenidən əkilməsi üçün münasib dövr ola bilər. Bu, həddindən artıq sıxlaşmış bitkilərin yenilənməsinə və bağda yeni sahələrin yaradılmasına imkan verir. RHS payız işləri arasında çoxilliklərin bölünməsini də qeyd edir.
5. Ağac və kolları yoxlayın
Quru, xəstə və təhlükəli budaqlar diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Lakin hər ağac və kolu eyni qaydada budamaq düzgün deyil. Budama vaxtı bitkinin növünə görə dəyişə bilər.
6. Yarpaqları tullantı hesab etməyin
Sağlam yarpaqların bir hissəsini bağda saxlamaq və ya kompostlaşdırmaq mümkündür. Onlar parçalandıqca üzvi maddə mənbəyinə çevrilə bilər.
7. Yaz üçün plan qurun
Payız bağçılığında ən böyük səhv yalnız indiki vəziyyətə baxmaqdır. Bu dövrdə görülən bir çox işin nəticəsi yazda görünür.
Yəni bağın yazdakı görünüşü əslində payızda verilən qərarlardan başlayır.