Yağışlı havada avtomobilin yanacaq sərfiyyatının artdığını sürücülərin bir qismi müşahidə edir. Eyni məsafəni getdiyiniz halda yağışlı gündə bort kompüterində daha yüksək rəqəm görə bilərsiniz. Bunun səbəbi mühərrikin yağışdan birbaşa təsirlənməsi deyil. Əsas amillər yol səthinin vəziyyəti, şinlərin su ilə təması, havanın temperaturu və sürücünün yağış zamanı avtomobili idarə etmə tərzidir.
Şinlər suyu yarmaq üçün daha çox enerji tələb edir
Quru asfaltla müqayisədə yaş yolda avtomobilin hərəkətinə əlavə müqavimət yaranır. Şin yolda toplanan su təbəqəsinin içindən keçərkən suyu kənara sıxışdırır. Bu proses üçün mühərrikdən əlavə enerji tələb olunur. Nəticədə avtomobil eyni sürəti saxlamaq üçün bir qədər daha çox yanacaq sərf edə bilər. Suyun miqdarı artdıqca təsir də güclənə bilər. Xüsusilə yolda gölməçələr yaranıbsa, avtomobilin hərəkət müqaviməti artır. Lakin burada mühüm məqam var: bu təsir bütün yağışlarda eyni səviyyədə olmur. Yüngül yağışla dərin su təbəqəsi arasında ciddi fərq var.
Yaş asfalt şinlərin müqavimətini dəyişir
Şinin yol ilə təması da yağış zamanı dəyişir. Protektor kanalları suyu kənarlaşdırmaq üçün işləyir. Bu, şinin konstruksiyası və protektorunun xüsusiyyətlərindən asılı olaraq müəyyən qədər əlavə enerji itkisi yarada bilər.
Şin təzyiqinin normadan aşağı olması isə vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər. Təkərlərin havası az olduqda onların yuvarlanma müqaviməti artır və avtomobil daha çox yanacaq sərf edir. Buna görə yağışlı havada yanacaq sərfiyyatını yalnız yağışın özü ilə əlaqələndirmək düzgün deyil.
Sürücü də yanacaq sərfiyyatını artırır
Yağış başlayanda bir çox sürücü avtomobili əvvəlkindən fərqli idarə edir. Daha tez-tez əyləc basılır, sonra yenidən sürətlənilir, qaz pedalı daha çox istifadə olunur. Məhz bu tez-tez sürətlənmə və əyləcləmə yanacaq sərfiyyatına yağışın özündən daha nəzərəçarpacaq təsir göstərə bilər. Yaş yolda təhlükəsizlik baxımından sürəti azaltmaq və qarşıdakı avtomobillə məsafəni artırmaq lazımdır. Buna görə də yağışlı havada sürücünün daha aşağı və dəyişkən sürətlə hərəkət etməsi normaldır.
Kondisioner və şüşə buxarının açılması da rol oynayır
Yağışlı havada salonun havası daha rütubətli olur. Şüşələrin buxarlanmasının qarşısını almaq üçün sürücü kondisioneri və ventilyasiya sistemini daha çox istifadə edə bilər. Kondisioner kompressoru mühərrikdən enerji götürdüyü üçün onun istifadəsi müəyyən qədər yanacaq sərfiyyatını artıra bilər. Bu xüsusilə avtomobilin salonunda eyni vaxtda qızdırıcı, kondisioner və şüşə buğudan təmizləmə rejimi işlədikdə hiss oluna bilər.
Soyuq yağışlı hava daha böyük fərq yarada bilər
Əgər yağış soyuq havada yağırsa, yanacaq sərfiyyatına təsir edən başqa amillər də ortaya çıxır. Soyuq mühərrikin optimal iş temperaturuna çatması üçün daha çox vaxt tələb olunur. Qısa məsafələrdə mühərrik tam isinmədən avtomobil təyinat yerinə çatır. Bu isə yanacaq sərfiyyatını yüksəldə bilər. Bundan başqa, soyuq havada sürücülər avtomobili qızdırmaq üçün mühərriki yerində daha uzun müddət işlədə bilirlər. Bu zaman avtomobil hərəkət etmədən yanacaq sərf edir.
Gölməçələrdə sürmək niyə sərfiyyatı artıra bilər?
Dərin su yığılmış hissələrdən keçərkən avtomobil yalnız suyu kənara itələmir, həm də əlavə müqavimətlə qarşılaşır. Bu zaman mühərrik daha çox yük altında işləyə bilər. Lakin məsələ təkcə yanacaq sərfiyyatı deyil. Dərin suya yüksək sürətlə daxil olmaq idarəetməni çətinləşdirə, avtomobilin yol ilə təmasını azalda və təhlükəli vəziyyət yarada bilər. Buna görə yağışlı havada gölməçələrdən mümkün qədər ehtiyatla keçmək lazımdır.
Yanacaq sərfiyyatını azaltmaq üçün nə etmək olar?
Yağış zamanı avtomobili daha qənaətlə idarə etmək üçün bir neçə sadə qaydaya əməl etmək mümkündür:
-Şin təzyiqini istehsalçının tövsiyə etdiyi səviyyədə saxlayın.
-Lazımsız sürətlənmə və kəskin əyləclərdən qaçın.
-Yaş yolda təhlükəsiz, sabit sürət seçin.
-Gölməçələrə yüksək sürətlə daxil olmayın.
-Şüşələrin buxarlanmasının qarşısını almaq üçün ventilyasiyadan düzgün istifadə edin.
-Soyuq havada avtomobili uzun müddət yerində qızdırmayın.
-Yanacaq sərfiyyatını yalnız bir səfərlə deyil, eyni marşrut üzrə bir neçə ölçmə ilə müqayisə edin.
Əsas səbəb nədir?
Deməli, yağışlı havada yanacaq sərfiyyatının artmasının tək bir səbəbi yoxdur. Yaş yol və suyun yaratdığı əlavə müqavimət, şinlərin vəziyyəti və təzyiqi, soyuq hava, kondisioner və ventilyasiya sistemlərinin istifadəsi, ən əsası isə sürücünün idarəetmə tərzi birlikdə nəticəyə təsir edir.
Ona görə yağışdan sonra avtomobiliniz 100 kilometrə bir qədər çox yanacaq sərf edibsə, bunu dərhal mühərrikdə problem kimi qəbul etmək lazım deyil. Əvvəlcə hava şəraitini, yolun vəziyyətini, şin təzyiqini və sürücülük rejimini nəzərə almaq lazımdır.
SunayAydın
