Bir çox insan aldığı ərzaqların daha uzun müddət xarab olmaması üçün onları dərhal soyuducuya yerləşdirir. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, bütün məhsulların soyuqda saxlanılması düzgün deyil. Bəzi meyvə və tərəvəzlər soyuducuda dadını, ətrini və teksturasını itirir, bəzilərinin isə yetişmə prosesi dayanır.
Ərzaqların düzgün saxlanılmaması həm qida israfına, həm də ailə büdcəsinə əlavə xərcə səbəb olur. Bəs hansı məhsulları soyuducuda saxlamaq məsləhət görülmür?
Pomidor
Pomidoru soyuducuda saxlamaq ən çox rast gəlinən səhvlərdən biridir. Aşağı temperatur onun yetişmə prosesinə və dadına təsir edir. Soyuqda pomidorun ətri zəifləyir, teksturası isə dəyişərək unlu və yumşaq hala gələ bilər.
Pomidorları birbaşa günəş şüası düşməyən, otaq temperaturunda olan yerdə saxlamaq daha məqsədəuyğundur. Yalnız tam yetişmiş və uzun müddət saxlanılması lazım olan pomidorları soyuducuya yerləşdirmək olar, lakin istifadə etməzdən əvvəl otaq temperaturuna gətirmək dadına müsbət təsir göstərə bilər.
Kartof
Kartofu soyuducuda saxlamaq da tövsiyə edilmir. Aşağı temperatur kartofun tərkibindəki nişastanın şəkərə çevrilməsini sürətləndirə bilər. Bu isə onun dadına və bişmə xüsusiyyətlərinə təsir edir.
Kartofun quru, sərin, qaranlıq və yaxşı havalandırılan yerdə saxlanılması daha doğrudur. Onu plastik torbada uzun müddət saxlamaq da məsləhət görülmür.
Soğan və sarımsaq
Baş soğan və bütöv sarımsaq soyuducuda saxlanılmağa ehtiyac duymur. Rütubətli mühit soğanın yumşalmasına və kiflənməsinə, sarımsağın isə daha tez xarab olmasına şərait yarada bilər.
Bu məhsulları quru, sərin və havalandırılan yerdə saxlamaq lazımdır. Eyni zamanda, soğanı kartofla yanaşı saxlamaq məsləhət deyil. Çünki onların buraxdığı nəmlik və qazlar saxlanma müddətinə mənfi təsir göstərə bilər.
Banan
Bananı soyuducuya qoymaq onun qabığının qaralmasına səbəb ola bilər. Xüsusilə tam yetişməmiş bananlar aşağı temperaturda normal yetişmə prosesini davam etdirə bilmir.
Bananları otaq temperaturunda, günəş şüalarından uzaq yerdə saxlamaq məsləhətdir. Əgər meyvə artıq yetişibsə və daha uzun müddət qorunması tələb olunursa, soyuducuya qoyula bilər. Bu zaman qabığı qaralsa da, içərisi bir müddət yararlı qala bilər.
Çörək
Bir çox ailə çörəyin kiflənməməsi üçün onu soyuducuda saxlayır. Lakin bu, onun daha tez qurumasına və bayatlaşmasına səbəb ola bilər.
Çörəyi otaq temperaturunda, quru və təmiz çörək qabında saxlamaq daha yaxşıdır. Bir neçə gün ərzində istifadə edilməyəcəksə, dondurucuya qoymaq daha düzgün seçimdir. Dondurulmuş çörək əridildikdən sonra da istifadə edilə bilər.
Avokado
Avokado hələ yetişməyibsə, onu soyuducuya qoymaq məsləhət görülmür. Soyuq temperatur meyvənin yetişməsini ləngidir.
Yetişməmiş avokadonu otaq temperaturunda saxlamaq, yumşaldıqdan sonra isə soyuducuya yerləşdirmək olar. Beləliklə, onun xarab olmasının qarşısını müəyyən qədər almaq mümkündür.
Bal
Balın soyuducuda saxlanılması da düzgün hesab edilmir. Aşağı temperatur onun daha tez kristallaşmasına, yəni şəkərlənməsinə səbəb ola bilər.
Balı qapağı möhkəm bağlanmış şüşə qabda, quru və otaq temperaturunda saxlamaq kifayətdir. Düzgün saxlanıldıqda bal uzun müddət keyfiyyətini qoruyur.
Qəhvə
Qəhvəni soyuducuda saxlamaq onun keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Qəhvə ətrafdakı qoxuları və nəmi özünə çəkir. Soyuducuda tez-tez temperatur dəyişməsi də məhsulun keyfiyyətini aşağı sala bilər.
Qəhvəni hava keçirməyən qabda, quru və qaranlıq yerdə saxlamaq daha məqsədəuyğundur.
Xiyar və badımcan
Xiyar və badımcan da aşağı temperatura həssas məhsullar sırasındadır. Xüsusilə uzun müddət çox soyuq mühitdə saxlanıldıqda onların səthində ləkələr yarana, teksturası dəyişə bilər.
Bu tərəvəzləri çox soyuq olmayan şəraitdə saxlamaq daha məqsədəuyğundur. Lakin otaq temperaturunda da uzun müddət saxlamaq olmaz. İsti havalarda və məhsulun tez istifadə edilməyəcəyi hallarda soyuducunun daha az soyuq bölməsi seçilə bilər.
Ərzaqları düzgün saxlamaq üçün nələrə diqqət etməliyik?
Məhsulların saxlanılması zamanı bir neçə sadə qaydaya əməl etmək vacibdir:
-Meyvə və tərəvəzləri növünə uyğun şəraitdə saxlayın.
-Kartof və soğanı quru, qaranlıq, havalandırılan yerdə yerləşdirin.
-Yetişməmiş meyvələri dərhal soyuducuya qoymayın.
-Kəsilmiş meyvə və tərəvəzləri otaq temperaturunda uzun müddət saxlamayın. Onları qapalı qabda soyuducuya yerləşdirin.
-Çiy ət, balıq və tez xarab olan süd məhsullarını mütləq soyuducuda saxlayın.
-Soyuducunun temperaturunu 4°C və ya daha aşağı səviyyədə qoruyun.
Nəticə etibarilə, soyuducu bütün ərzaqlar üçün ideal saxlama yeri deyil. Bəzi məhsullar soyuqda daha tez keyfiyyətini itirir, digərləri isə otaq temperaturunda daha yaxşı qorunur. Məhsulların xüsusiyyətlərini nəzərə almaq həm ərzaqların ömrünü uzadır, həm də ailə büdcəsinə qənaət etməyə kömək edir.
Sunay Aydın
