Skip to content
cropped-cropped-logo.png

Analitik İnternet Portalı

Primary Menu
  • Siyasət
  • Dünya
  • Müsahibə
  • İqtisadiyyat
  • Araşdırma
  • Gündəm
  • İdman
  • Media
  • Şou Biznes
  • Sosial
  • Redaksiya Siyasəti
Light/Dark Button
  • Dünya

Hörmüzdə yeni təhlükə: Tankerlər minaya düşür, neftin qiyməti necə dəyişəcək?

User 16 Noyabr 2026 - 16:14 (Last updated: 16 Noyabr 2026 - 16:14)
hormuz

Dünya neft ticarətinin ən mühüm marşrutlarından biri olan Hörmüz boğazında gəmiçilik təhlükəsizliyi ilə bağlı yeni narahatlıq yaranıb. İranın İnqilab Keşikçiləri Korpusu iki tankerin dəniz minasına düşdüyünü, bir sıra gəmilərdə yanğın baş verdiyini açıqlayıb.

Reuters bu məlumatları müstəqil şəkildə təsdiqləyə bilməyib. Maraqlıdır ki, regionda hərbi və gəmiçilik riskləri artmasına baxmayaraq, neft bazarında qiymətlər yüksəlmək əvəzinə aşağı düşür. Brent markalı neftin bir barelinin qiyməti noyabrın 16-da təxminən 95,30 dollar səviyyəsində olub.

Hörmüz boğazında mümkün yeni böhran neft bazarını dəyişə, yanacaq qiymətlərinə və Azərbaycanın gəlirlərinə təsir göstərə bilərmi?

Hörmüz boğazında tankerlərə hücumlar artır

Reuters-in noyabrın 16-da yaydığı məlumata görə, İranın İnqilab Keşikçiləri Korpusu iki neft tankerinin Hörmüz boğazında dəniz minasına düşdüyünü bildirib. İran tərəfi bundan əvvəl də bir neçə tankerin partlayış və yanğınlara məruz qaldığını açıqlamışdı. İranın IRNA agentliyinin məlumatına görə, bəzi gəmilər Tehranın qadağan olunmuş hesab etdiyi marşrutlardan keçməyə çalışarkən minaya düşüb. Nəşrin məlumatına görə, noyabrın ilk 10 günündə azı 10 gəmi hücuma məruz qalıb. Oktyabrda isə belə hadisələrin sayı 37-yə çatıb. Bu, fevralın sonlarında başlayan münaqişədən sonra ən yüksək aylıq göstəricidir.

Hörmüz boğazı niyə bu qədər əhəmiyyətlidir?

Hörmüz boğazı İranla Oman arasında yerləşir və Fars körfəzini Oman körfəzi ilə, oradan da Ərəbistan dənizi ilə birləşdirir. Bu marşrut Səudiyyə Ərəbistanı, İraq, Küveyt, BƏƏ, Qətər və İranın enerji ixracı üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. ABŞ Enerji İnformasiya Administrasiyasının (EIA) məlumatına görə, 2025-ci ilin birinci yarısında boğazdan gündəlik orta hesabla 20,9 milyon barel neft və neft məhsulları daşınıb. Bu, dünya üzrə neft və neft məhsulları istehlakının təxminən 20 faizinə bərabərdir. Bundan başqa, dünya mayeləşdirilmiş təbii qaz ticarətinin təxminən beşdə biri də bu marşrutdan keçir. Əsas ixracatçılardan biri Qətərdir.

Bu səbəbdən boğazda uzunmüddətli blokada və ya təhlükəsizlik böhranı qlobal enerji bazarına ciddi təsir göstərə bilər.

Tankerlərə hücumlar artır, neft niyə ucuzlaşır?

Hazırda neft bazarında maraqlı vəziyyət yaranıb. Bir tərəfdən Hörmüz boğazında gəmiçilik riskləri artır, digər tərəfdən isə dünya bazarında neft təklifinin tələbi üstələyəcəyi gözləntiləri qiymətləri aşağı salır. Reuters-in noyabrın 16-da yaydığı məlumata görə, Brent markalı neftin bir bareli 95,30 dollar ətrafında ticarət olunub. ABŞ-ın WTI markalı nefti isə 88,34 dollar səviyyəsində olub.

Beynəlxalq Enerji Agentliyi (IEA) 2026-cı ilin dördüncü rübündə dünya neft bazarında təklifin tələbi gündəlik 1,7 milyon barel üstələyə biləcəyini proqnozlaşdırır. Yaxın Şərqdən neft ixracının müharibədən əvvəlki səviyyələrə yaxınlaşması da bazardakı təklif narahatlığını azaldır.

Çində neft emalı həcmlərinin aşağı düşməsi də tələbin zəifləməsi ilə bağlı gözləntiləri gücləndirir. Beləliklə, bazar iştirakçıları hazırda iki fərqli riski qiymətləndirirlər: mümkün hərbi eskalasiya və qlobal neft artıqlığı.

Hörmüz boğazında böhran nefti neçə dollara qaldıra bilər?

Neftin qiymətinin gələcək istiqaməti əsasən hadisələrin miqyasından asılı olacaq.

Əgər tankerlərə hücumlar ayrı-ayrı insidentlərlə məhdudlaşsa və daşımalar davam etsə, qiymətlərə təsir müvəqqəti ola bilər. Lakin boğazda hərəkət ciddi şəkildə məhdudlaşarsa, bazardan böyük həcmdə neftin çıxması qiymətlərdə kəskin artıma səbəb ola bilər. ABŞ Enerji İnformasiya Administrasiyasının məlumatına görə, Hörmüz boğazından keçən neftin alternativ marşrutlarla daşınması imkanları məhduddur. Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ-nin boru kəmərləri vasitəsilə müəyyən həcmdə nefti başqa istiqamətlərə yönəltmək imkanı olsa da, bu marşrutlar boğazdan keçən bütün həcmi əvəz edə bilməz.

Bu baxımdan, əsas risk təkcə tankerlərə hücumlar deyil, sığorta şirkətlərinin və gəmiçilik operatorlarının regionda fəaliyyət göstərməkdən imtina etməsidir. Hətta boğaz rəsmi olaraq bağlanmasa belə, daşımaların bahalaşması və gecikməsi enerji bazarında əlavə təzyiq yarada bilər.

Hörmüz boğazındakı gərginlik Azərbaycana necə təsir edə bilər?

Azərbaycan üçün bu hadisələrin iki mühüm iqtisadi tərəfi var.

Birincisi, neft qiymətlərinin yüksəlməsi ölkənin ixrac gəlirlərinə və dövlət büdcəsinin gəlir imkanlarına müsbət təsir göstərə bilər. Azərbaycanın əsas ixrac məhsullarından biri olan neftin dünya bazarında bahalaşması ölkənin valyuta daxilolmaları baxımından əhəmiyyətlidir.

İkincisi, enerji qiymətlərinin kəskin dəyişməsi beynəlxalq daşınma, sığorta və logistika xərclərini artıra bilər. Bu isə idxal olunan məhsulların maya dəyərinə və nəticədə istehlak bazarına təsir göstərə bilər.

Bununla yanaşı, Azərbaycan neftinin ixracı birbaşa Hörmüz boğazından asılı deyil. Ölkənin əsas ixrac marşrutlarından biri Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəməridir. Bu kəmər Azərbaycan neftini Gürcüstan və Türkiyə üzərindən Aralıq dənizinə çatdırır. Ona görə də Hörmüzdə mümkün blokada Azərbaycanın neft ixracını avtomatik dayandırmayacaq. Əksinə, dünya bazarında qiymət artımı ölkənin ixrac gəlirlərinə müsbət təsir göstərə bilər. Lakin bununla yanaşı, qlobal iqtisadiyyatda yaranacaq əlavə inflyasiya və logistika xərcləri də nəzərə alınmalıdır.

Hörmüz boğazında yaranan yeni təhlükə dünya enerji bazarının diqqət mərkəzindədir. Hələlik neft qiymətləri geosiyasi risklərdən daha çox təklif artımı gözləntilərinin təsiri altındadır. Ancaq tankerlərə hücumların davam etməsi və daşımaların məhdudlaşması bu tarazlığı qısa müddətdə dəyişə bilər.

Samir Abdulla

AzPost.az

Post navigation

Previous: Gürcüstan və Rusiya arasında ilk görüş keçiriləcək
Next: 500 manat əmanət gəlirinin 300 manatı vergiyə düşə bilər – Deputat açıqladı

Oxşar xəbərlər

rus gurcu
  • Dünya

Gürcüstan və Rusiya arasında ilk görüş keçiriləcək

User 16 Noyabr 2026 - 16:02
rumin xin bascisi
  • Dünya

Azərbaycan, Ermənistan və Türkiyə eyni müzakirədə – Rumıniyadan təşəbbüs

User 16 Noyabr 2026 - 14:31
tramp elcek
  • Dünya

Trampın seçki koalisiyasında parçalanma – Respublikaçılar ondan uzaqlaşır

User 16 Noyabr 2026 - 13:55

xƏBƏR

bank
  • Sosial

500 manat əmanət gəlirinin 300 manatı vergiyə düşə bilər – Deputat açıqladı

User 16 Noyabr 2026 - 16:36
Gələn ildən banklarda milli valyutada yerləşdirilən əmanətlər üzrə faiz gəlirlərinin vergiyə cəlb olunması gündəmə gələ bilər. Söhbət...
Read more about 500 manat əmanət gəlirinin 300 manatı vergiyə düşə bilər – Deputat açıqladı
Hörmüzdə yeni təhlükə: Tankerlər minaya düşür, neftin qiyməti necə dəyişəcək? hormuz
  • Dünya

Hörmüzdə yeni təhlükə: Tankerlər minaya düşür, neftin qiyməti necə dəyişəcək?

User 16 Noyabr 2026 - 16:14
Gürcüstan və Rusiya arasında ilk görüş keçiriləcək rus gurcu
  • Dünya

Gürcüstan və Rusiya arasında ilk görüş keçiriləcək

User 16 Noyabr 2026 - 16:02
Bakıda “Kişmiş” restoranı yanır – VİDEO restoran yan
  • Sosial

Bakıda “Kişmiş” restoranı yanır – VİDEO

User 16 Noyabr 2026 - 15:31
Endirimlər bizi necə aldadır? – Alış-verişdə tətbiq edilən 5 psixoloji tələ market
  • Sosial

Endirimlər bizi necə aldadır? – Alış-verişdə tətbiq edilən 5 psixoloji tələ

User 16 Noyabr 2026 - 14:59
  • Haqqımızda
  • Əlaqə
Copyright © Bütün hüquqlar qorunur | ReviewNews by AF themes.