ABŞ Hörmüz boğazını minalardan təmizləmək üçün delfinlərdən ibarət kəşfiyyat-döyüş bölməsindən istifadə edə bilər.
Azpost.info The Telegraph” qəzetinə istinadən bildirir ki, ABŞ-ın belə məxfi bölməsi var.
Məxfi bölmə “Soyuq müharibə” dövründə yaradılıb. Alimlər delfinlərin exolokasiya qabiliyyətlərini araşdırarkən onların sualtı obyektləri dəqiq aşkarlaya biləcəyini müəyyən ediblər.
Lakin, delfinlər “kamikaze” dronları kimi istifadə olunmur. Delfinlər mina axtarmaq və insanlara siqnal vermək üçün təlim keçiblər.
ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri The Telegraph-a təsdiqləyib ki, Berlin divarının yıxılmasından onilliklər sonra delfinlər hələ də San Dieqo sahillərində təlim keçirlər. Bu heyvanlar artıq Yaxın Şərqdə istifadə olunub. Bu bölmə İranın hələ də nəzarətində olduğu və minalandığı deyilən Hörmüz boğazının açılmasında mühüm rol oynaya bilər.
İddialara görə, “Dəniz məməliləri Proqramı” kimi tanınan delfin təlim proqramı 1960-cı illərin əvvəllərində başlayıb.
Proqram 1989-cu ilə qədər məxfi saxlanılıb. Həmin vaxt alman televiziya jurnalistləri Florida ştatının Ki-Uest sahillərində və Vaşinqton ştatındakı Trident sualtı bazasında ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin delfin əməliyyatlarını gizli şəkildə lentə alıblar.
Deyilənə görə, delfinlər çadırların içərisində gizlədilmiş xərəklərdə, “kiçik, sürətli qayıqlarda” daşınıb. Proqramın bir çox təfərrüatı məxfi saxlanılır.
Lakin, Hərbi Dəniz Qüvvələri rəsmiləri vurğulayırlar ki, delfinlər intiharçı kimi istifadə olunmur. Onlar mina partlatmaq və ya gəmilərə hücum etmək üçün deyil, sualtı obyektləri aşkar etmək və işarələmək üçün təlim keçirlər.
Alman sənədli filmində heyvanların saxlanma vəziyyəti tənqid olunsa da, proqram real əməliyyatlarda effektivliyini sübut edib.
2003-cü ildə İraqa hücum zamanı ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri ölkənin yeganə dərin su limanı olan Ümm Qəsr limanı yaxınlığındakı mina və maneələri təmizləmək üçün doqquz delfinindən ibarət bir dəstədən istifadə ediblər. Onlar Səddam Hüseyn rejiminin süqutundan sonra humanitar yardım və kommersiya yüklərinin çatdırılması üçün gəmi yollarını tez bir zamanda açmalı olan koalisiya əməliyyatında mühüm rol oynadılar.
İraq qüvvələri limana yaxınlaşan yerlərdə koalisiya gəmilərinə zərər vermək və ya gecikdirmək üçün nəzərdə tutulmuş sualtı minalar və maneələr yerləşdiriblər. Makay və Takoma adlı delifnlər də daxil olmaqla, delfinlər limanın bulanıq sularına buraxılıb. Heyvanlar hərbi dalğıclar və bomba zərərsizləşdirmə qrupları ilə birlikdə mina axtarmaq üçün exolokasiyadan istifadə edərək işləyib. Mina aşkar etdikdən sonra bir delfin səthə çıxaraq yan tərəfini qayığa çırparaq bomba zərərsizləşdirmə qruplarına siqnal verib.
Hərbi Dəniz Qüvvələrinin məlumatına görə, bölmə 100-dən çox sualtı mina və maneəni aşkar etməyə kömək edib.
20 ildən çox vaxt keçdikdən sonra, Yaxın Şərqdə yeni bir müharibənin başlaması fonunda, ABŞ mina sahələrinin mümkün olduğu Hörmüz boğazında da oxşar bir təhlükə ilə üzləşir. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin keçmiş mina müharibəsi komandiri Kevin Ayer dəniz dibində yerləşən İranın “dib minalarının” aşkarlanmasının ən çətin təhdidlərindən biri olduğunu bildirib. Mümkün mina növlərinə Rusiyanın MDM-ləri və partlayıcı yükü gəmiyə doğru yuxarıya doğru itələyə bilən raketlə işləyən EM-52-lər daxildir.
Mina müharibəsi mütəxəssisləri qeyd edirlər ki, delfinlər müasir texnologiyaların çətinlik çəkdiyi mühitlərdə xüsusilə təsirlidir. Bulanıq, dayaz və tıxanmış sularda onlar tez-tez əvəzolunmazdırlar.
Hazırda ABŞ Mərkəzi Komandanlığı boğazı təmizləmək üçün delfinlərdən istifadə edilib-edilməməsi barədə şərh verməyib. Lakin, görünür, bu gizli proqramın məqsədi məhz budur. San Dieqo sahillərində delfinlər müharibə təlimlərini davam etdirirlər. İran sahillərində isə artıq müharibədə iştirak edə bilərlər.
Samir Abdullayev
