Payız bağ üçün sadəcə məhsul yığımının başa çatdığı dövr deyil. Əksinə, növbəti mövsümün nəticəsini müəyyənləşdirən işlərin bir hissəsi məhz bu aylarda görülür.
Torpağın hazırlanması, qurumuş bitkilərin idarə edilməsi, ağac və kolların vəziyyətinin yoxlanılması və qışa həssas bitkilərin qorunması yazda bağın daha sürətli canlanmasına kömək edə bilər.
1. Torpağı boş saxlamayın
Payızda boş qalan torpağın üzərinə üzvi maddə əlavə etmək onun strukturunun qorunmasına kömək edir. Bağ kompostu və yaxşı çürümüş üzvi material torpağın keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq üçün istifadə oluna bilər.
Royal Horticultural Society (RHS) torpağın səthinə üzvi maddə əlavə edilməsinin torpaq strukturunu qorumağa və su itkisini azaltmağa kömək etdiyini bildirir.
Burada mühüm məqam odur ki, hər şeyi torpağın dərinliyinə qazmaq həmişə lazım deyil. Üzvi materialın səthdə istifadə edilməsi də faydalı ola bilər.
2. Malç qatını unutmayın
Payız bağçılığının ən faydalı üsullarından biri torpağın səthinin malçla örtülməsidir.
Malç torpaqda nəmin saxlanmasına, alaq otlarının azalmasına, köklərin temperatur dəyişikliklərindən qorunmasına və üzvi maddənin artırılmasına kömək edir. RHS malç üçün təxminən 5 santimetr və daha qalın qatın istifadə oluna biləcəyini bildirir.
Bunun üçün yaxşı çürümüş kompost, ağac qabığı və digər uyğun materiallardan istifadə edilə bilər.
3. Hər yarpağı toplamaq lazım deyil
Bağdakı bütün yarpaqları dərhal zibilə çevirmək əvəzinə sağlam yarpaqlardan kompost hazırlamaq mümkündür. Lakin xəstəlik əlaməti olan yarpaqları və bitki qalıqlarını bağda saxlamaq düzgün deyil.
Xüsusilə göbələk xəstəlikləri müşahidə olunan bitkilərin qalıqları növbəti mövsüm üçün problem yarada bilər.
4. Suvarmanı avtomatik dayandırmayın
Hava soyuduqca bitkilərin suya ehtiyacı azalır, amma tamamilə yox olmur. Yeni əkilmiş ağac, kol və çoxilliklər xüsusilə diqqət tələb edir.
RHS bildirir ki, bitkiləri daha az tezliklə, lakin daha dərindən suvarmaq köklərin inkişafına və quraqlıq dövrlərinə davamlılığa kömək edə bilər.
Suvarmadan əvvəl torpağın nəmliliyini yoxlamaq lazımdır. Səth quru görünsə də, bir qədər aşağıda torpaq kifayət qədər nəm ola bilər.
5. Ağacların vəziyyətini yoxlayın
Payız ağacların gövdəsini, budaqlarını və kök zonasını yoxlamaq üçün münasib vaxtdır. Qurumuş, qırılmış və təhlükəli vəziyyətdə olan budaqlar müəyyən edilməlidir.
Lakin bütün ağacları eyni vaxtda və eyni qaydada budamaq düzgün deyil. Xüsusilə bəzi meyvə ağaclarında budamanın vaxtı və üsulu bitkinin növündən asılıdır.
6. Yeni əkin üçün plan qurun
Bağda gələn il nə yetişdirəcəyinizi indidən müəyyənləşdirmək həm toxum, həm də yer planlamasını asanlaşdırır.
Eyni bitkini hər il eyni sahədə yetişdirmək əvəzinə əkin dövriyyəsindən istifadə etmək torpağın və bitkilərin sağlamlığı baxımından daha məqsədəuyğun ola bilər.
Payız bağçılıqda “işlərin bitdiyi” yox, növbəti mövsümün hazırlandığı dövrdür. Torpağın üzvi maddə ilə zənginləşdirilməsi, malçlama, düzgün suvarma, bitki qalıqlarının idarə edilməsi və ağacların yoxlanılması yazda həm vaxtınıza, həm də əməyinizə qənaət edə bilər