Rusiyanın ən böyük kənd təsərrüfatı regionu olan Krasnodar diyarında fövqəladə vəziyyət rejimi tətbiq edilir.
Regional hökumətin məlumatına görə, logistika infrastrukturuna kütləvi hücumlar, limanların fəaliyyətinin dayanması və Azov–Qara dəniz hövzəsində gəmiçiliyin pozulması nəticəsində fermerlər istehsal etdikləri böyük həcmdə kənd təsərrüfatı məhsullarını sata və ixrac edə bilmirlər.
Bu vəziyyət daxili taxıl bazarında artıq məhsul yığılmasına səbəb olub.
Krasnodar Rusiyanın əsas aqrar mərkəzlərindən biridir. Ölkənin bütün taxıl məhsulunun təxminən 10 faizi, şəkər çuğundurunun 14 faizi, üzüm və almanın isə üçdə birindən çoxu bu regionun payına düşür.
Bu il Kuban fermerləri 13,6 milyon ton taxıl toplamağı planlaşdırırdı. Bu, ötən illə müqayisədə 17 faiz çoxdur. Lakin Qara dənizdəki əsas taxıl limanlarının fəaliyyətinin dayanması məhsulun ixracına ciddi maneə yaradıb.
Məlumata görə, iyulda Azov dənizindəki terminalların fəaliyyəti dayanıb, daha sonra Kerç boğazında gəmiçilik məhdudlaşdırılıb. Avqustda isə pilotsuz uçuş aparatlarının hücumları nəticəsində Qara dənizin əsas taxıl limanlarında fəaliyyət dayandırılıb.
Nəticədə Rusiya taxılının ixracında ciddi azalma qeydə alınıb.
“Совэкон”un hesablamalarına görə, sentyabr ayında Rusiyanın taxıl ixracı 17 ilin minimumuna – 1,8 milyon tona düşüb. Rusiya Taxıl İttifaqının hesablamasına əsasən, buğda ixracı dörd dəfə azalaraq həftədə 347 min tona düşüb.
Alternativ marşrutlar problemi həll etmir
Rusiya hakimiyyəti ixrac üçün alternativ yollar yaratmağa çalışır. Baltik dənizi limanlarının taxıl daşınmasına uyğunlaşdırılması nəzərdən keçirilir.
Hətta ilk dəfə Şimal Buzlu okeanı vasitəsilə 40 min ton taxılın ixrac edildiyi bildirilir.
Lakin bu marşrutların imkanları Cənubi Rusiyanın əsas limanlarından əvvəl daşınan məhsul həcmini əvəz etmək üçün kifayət etmir. Rostov vilayətinin fermerləri bildirirlər ki, alternativ yollar Taman və Novorossiysk limanlarından daşınan taxılın yalnız 10 faizini qarşılaya bilir.
Fermerlər maliyyə çatışmazlığı, ödəniş problemləri və müflisləşmə təhlükəsi barədə xəbərdarlıq edirlər. Onlar dövlət tərəfindən güzəştli kreditlərin və faiz subsidiyalarının verilməsini istəyirlər.
Fermerlər əkin sahələrini azaldır
İxrac imkanlarının məhdudlaşması kənd təsərrüfatı istehsalçılarını növbəti mövsüm üçün də çətin seçim qarşısında qoyub.
Məlumata görə, fermerlərin təxminən dörddə biri payızlıq buğda əkinindən imtina etmək qərarına gəlib, daha üçdə biri isə əkin sahələrini azaltmağa hazırlaşır.
“Совэкон”un qiymətləndirməsinə görə, sentyabrın 18-nə Rusiyada payızlıq əkinlərin sahəsi 6,1 milyon hektar olub. Bu, 2013-cü ildən bəri ən aşağı göstəricidir.
Şirkətin baş direktoru Andrey Sizov bildirib ki, Qara dəniz ixracına qoyulan məhdudiyyətlər fonunda fermerlər ciddi maliyyə çətinlikləri yaşayırlar.
Onun sözlərinə görə, iyun ayından etibarən Rusiyada buğdanın daxili qiyməti təxminən 40 faiz ucuzlaşıb və hazırda maya dəyərini ödəmək üçün tələb olunan səviyyədən 20–30 faiz aşağıdır.
Bu vəziyyət fermerləri payızlıq buğdanın əkin sahələrini azaltmağa məcbur edir.
