Rusiya Mərkəzi Bankının tədiyə balansının açıqladığı ilkin qiymətləndirmədən belə məlum olur ki, ölkəyə getdikcə daha az xarici valyuta daxil olur.
Azpost.info bildirir ki, bu barədə MMI iqtisadi təhlil mərkəzinin məlumatında deyilir.
Valyutanın azalması rublun problemləri ilə izah edilir.
HazırdaRusiyada xarici valyutanın əsas mənbəyi ixracdır, o isə azalır: sentyabrda 39,1 milyard dollar, oktyabrda 36,6 milyard dollar və noyabrda 32,2 milyard dollar olub.
İdxal daha sabitdir: müvafiq olaraq 26,8, 27,5 milyard və 25,9 milyard dollar olub. Nəticədə ticarət balansı – ixrac və idxal arasındakı fərq demək olar ki, yarıya enib, sentyabrda 12,4 milyard dollardan noyabrda 6,3 milyard dollara düşüb.
MMI analitikləri qeyd edirlər ki, bu, 2023-cü ilin iyulundan bəri minimumdur.
Bu qismən mövsümi amillərlə izah olunur. Raiffeisenbank analitiklərinin hesablamalarına görə, mövsümiliyi istisna etsək, idxal son aylarda ümumilikdə sabit qalıb, ixrac isə noyabrda azalıb. Onların əsas qənaəti belədir ki, bu, mal və xidmətlər balansının azalması istiqamətində orta dərəcədə mənfi tendensiyanın davam etməsi ilə bağlıdır: Martda 11 milyard dollardan noyabrda 6 milyard dollara qədər düşmə və balansın pisləşməsi əsasən ixracın azalması ilə bağlıdır.
MMI analitikləri fərqli rəqəmlər əldə edirlər – durğun ixrac zamanı idxal yenidən artır, profisit azalır.
Rusiya qlobal kapital bazarlarından təcrid olunub və mal ticarətindəki profisitlər ölkənin əsas valyuta mənbəyidir. O, xidmət ticarəti (xarici turizm), xarici borcun ödənilməsi, vətəndaşların və bizneslərin xarici aktivlərə tələbatını maliyyələşdirir. MMI analitikləri belə nəticəyə gəlir: valyutaya olan bütün bu tələbatı ödəmək üçün ayda 6 milyard dollar kifayət deyil. Ölkə bu qədər idxalı ödəyə bilməz.
Bundan əlavə, malların satışı (və statistik rəqəmlərdə əks olunması) ilə vəsaitlərin daxil olması arasında vaxt keçir, bu fərq artır (o cümlədən noyabr sanksiyaları ilə əlaqədar), xarici valyuta ixracından əldə olunan gəlirlərin əhəmiyyətli hissəsi Rusiyaya qayıtmır. Raiffeisenbank analitikləri qeyd edirlər ki, ölkəyə gətirilənlər dərhal satılmır. Bundan əlavə, ticarətin əhəmiyyətli bir hissəsi indi (ən azı formal olaraq) rublla həyata keçirilir. Nəticədə, Mərkəzi Bankın məlumatına görə, noyabrda 29 ən böyük ixracatçı tərəfindən xarici valyutanın xalis satışı 2023-cü ilin iyul ayından bəri ən aşağı səviyyəyə çatıb.
Raiffeisenbank analitiklərinin fikrincə, bu, rublun noyabrdakı zəifləməsini böyük ölçüdə müəyyənləşdirib. MMI analitikləri yazır ki, Mərkəzi Bankın son məlumatları rublla nə baş verdiyi sualına qismən cavab verir.
Onlar iki variant görürlər: sonradan inflyasiyanın sürətlənməsi ilə rublun devalvasiyası və ya idxalı sıxışdırmaq və əsas məzənnəni artırmaqla xarici aktivlərə tələbi rublla ifadə olunanların xeyrinə azaltmaq. “Bütün bunlar nisbətən bahalı neftlə baş verir, onun qiymətinin düşməsi Çindəki yavaşlama, enerji keçidi və ABŞ siyasəti səbəbindən qaçılmaz görünür”, – deyə onlar qeyd edirlər.
