Sentyabr Bakıda kirayə mənzil bazarının ən hərəkətli aylarından biridir. Universitetlərdə dərslərin başlaması ilə bölgələrdən paytaxta gələn tələbələrin mənzil axtarışı artır, xüsusilə metro və universitetlərə yaxın ərazilərdə münasib qiymətə ev tapmaq çətinləşir.
Azpost.info bildirir ki, hazırkı elanlara baxanda tələbənin qarşısında əsasən üç seçim dayanır: şəhərin mərkəzinə yaxın daha bahalı mənzil, bir neçə tələbənin birlikdə tutduğu 2 otaqlı ev və Bakı ətrafında daha ucuz mənzil.
Real elan bazarının sentyabr mənzərəsi göstərir ki, Bakı üzrə bütün kirayə elanlarının medianı təxminən 800 manatdır. Amma tələbə seqmentində daha çox 1 və 2 otaqlı mənzillər axtarıldığından bu ümumi rəqəm birbaşa tələbənin ödədiyi məbləği əks etdirmir. Aktiv elanlar üzrə 1 otaqlının medianı 450 manat, 2 otaqlının isə 700 manat göstərilir.
1 otaqlı mənzil: 450-650 manatlıq seqment
Tək yaşayan tələbə üçün ən çox axtarılan variant 1 otaqlı mənzildir. Lakin metroya və universitetlərə yaxınlaşdıqca qiymət artır.
Məsələn, hazırkı elanlarda:
İnşaatçılar–20 Yanvar ərazisində 40 kvadratmetrlik 1 otaqlı mənzil 500 manata təklif olunur. Elanın təsvirində Bakı Biznes Universitetinə yaxınlıq və metroya piyada məsafə xüsusi qeyd edilir.
Gənclik metrosunun yaxınlığında 40 kvadratmetrlik 1 otaqlı mənzil 550 manatdır və universitetlərə yaxınlığı vurğulanır.
Gənclik metrosunun düz yanında 32 kvadratmetrlik başqa bir 1 otaqlı mənzil 580 manata təklif edilir. Elan tələbə xanımlar üçün də uyğun olduğunu bildirir.
Bəzi elanlarda isə daha aşağı qiymətlərə rast gəlmək mümkündür. Məsələn, elan bazasında 1 otaqlı mənzillər üzrə 350–450 manat aralığında təkliflər də mövcuddur.
Yəni tələbə üçün şəhər daxilində 1 otaqlı ev axtararkən 500 manat ətrafı başlanğıc büdcə daha real görünür. Metroya çox yaxın və yaxşı təmirli mənzillərdə bu rəqəm 550–600 manatı keçə bilir.
2 otaqlı ev: iki tələbə üçün daha sərfəli variant
İki tələbənin birlikdə ev tutması başqa mənzərə yaradır. Məsələn, Gənclik metrosunun yanında 60 kvadratmetrlik, əşyalı və təmirli 2 otaqlı mənzil 600 manata elan olunub. İki tələbə arasında bölündükdə aylıq kirayə hər nəfərə 300 manat düşür.
Yasamalda, universitetlərə və Elmlər Akademiyası ilə İnşaatçılar metrolarına yaxın 50 kvadratmetrlik 2 otaqlı mənzil də 600 manat qiymətində təklif olunur. Elanın şərtinə görə mənzil tələbə qızlara da verilir.
Elmlər Akademiyası ətrafında başqa bir 60 kvadratmetrlik 2 otaqlı mənzil 600 manatdır və hər iki metro stansiyasına piyada məsafədə yerləşdiyi bildirilir. Lakin daha yaxşı yerləşmə və şərait qiyməti yuxarı qaldırır. Elmlər Akademiyası metrosunun qarşısında 2 otaqlı mənzil üçün 800 manat tələb olunan elan da var.
Bu rəqəmlər göstərir ki, iki tələbənin birlikdə 2 otaqlı ev tutması bir nəfərin ayrıca 1 otaqlı mənzil kirayələməsindən daha sərfəli ola bilər.
Bunun üzərinə kommunal, internet və mümkün vasitəçi haqqı əlavə olunur.
Metroya yaxınlıq qiyməti nə qədər dəyişir?
Tələbə üçün ev seçərkən metroya yaxınlıq sadəcə rahatlıq məsələsi deyil. Bu, birbaşa qiymət faktorudur.
Elan bazarının icmalında da eyni sahəli mənzilin 28 May və Nizami ətrafında Yeni Yasamal və ya Masazırla müqayisədə 1,5–2 dəfə baha ola bildiyi qeyd olunur. Bu səbəbdən tələbənin “universitetə yaxın ev” axtarışı ilə “metroya yaxın ev” axtarışı arasında da fərq yaranır.
Universitetə piyada getmək mümkün olan mənzil bahalı ola bilər. Amma metro xəttinə yaxın, universitetdən bir neçə stansiya məsafədə yerləşən mənzil daha münasib qiymətə tapıla bilər.
Sentyabrda bu fərq xüsusilə əhəmiyyətlidir. Çünki tələbə üçün ayda 100 manatlıq kirayə fərqi bir il ərzində 1200 manat deməkdir.
Tələbə üçün ayrıca otaq: daha ucuz çıxış yolu
Mənzil kirayələməyə büdcəsi çatmayan tələbələr üçün ayrıca otaq və ya bir neçə nəfərlə birlikdə evdə qalmaq daha real alternativdir. Hazırkı elanlarda bu modelə konkret nümunə də var. Yasamalda, Tbilisi prospektindən təxminən 400 metr məsafədə 4 nəfərlik evdə bir nəfər üçün 180 manat tələb olunur. Elanın məlumatına görə, evdə çarpayılar, internet, mətbəx, soyuducu və paltaryuyan maşın var, kommunal və internet xərclərini isə ev sahibi qarşılayır.
Bu modeldə əsas üstünlük odur ki, tələbə 180–250 manat civarında yaşayış yeri tapa bilər.
Amma burada otağın neçə nəfərlə paylaşılması, kommunal xərclərin qiymətə daxil olub-olmaması və evdə yaşayan şəxslərin sayı əvvəlcədən dəqiqləşdirilməlidir.
Bakı ətrafı: 300-500 manata ev tapmaq mümkündür
Bakı daxilində qiymətlər yüksək görünürsə, tələbə üçün alternativ istiqamətlərdən biri Masazır və Xırdalandır.
Masazırda hazırkı elanlarda 1 otaqlı mənzillər təxminən 300–350 manatdan başlayır. 2 otaqlı mənzillərin bir çoxu 350–450 manat aralığındadır, bəzi 2 otaqlı yeni tikililərdə qiymət 400–500 manat səviyyəsinə qalxır.
Xırdalanda da oxşar mənzərə müşahidə olunur. Məsələn, 53 kvadratmetrlik, əşyalı 2 otaqlı mənzil 400 manata təklif edilir və tələbə qızların da qala biləcəyi qeyd olunur. 74 kvadratmetrlik başqa 2 otaqlı mənzil üçün isə 450 manat tələb olunur.
Beləliklə, iki tələbə Xırdalan və ya Masazırda 400–450 manatlıq 2 otaqlı mənzil tapsa, kirayə xərci adambaşına təxminən 200–225 manat təşkil edə bilər. Amma burada başqa xərc ortaya çıxır: yol pulu və vaxt.
Ucuz kirayə üçün hər gün universitetə uzun məsafə qət etmək tələbənin aylıq büdcəsində nəqliyyat xərclərini artırır, həm də yolda sərf olunan vaxtı çoxaldır.
Tələbə hansı variantda nə qədər ödəyir?
| Variant | Real elanlarda aylıq kirayə | 2 nəfərə bölünəndə |
|---|---|---|
| Bakı, 1 otaqlı | 450–650 ₼ | — |
| Bakı, 2 otaqlı | 600–800 ₼ | 300–400 ₼ |
| Metroya yaxın 1 otaqlı | 500–600+ ₼ | — |
| Masazır, 1 otaqlı | 300–350 ₼ | — |
| Masazır, 2 otaqlı | 350–500 ₼ | 175–250 ₼ |
| Xırdalan, 2 otaqlı | 400–480 ₼ | 200–240 ₼ |
| Paylaşılan otaq | 180–300 ₼ | — |
Rəqəmlər hazırda internetdə görünən aktiv elanlardan seçilmiş nümunələr və elan bazarının ümumi median göstəriciləridir; bunlar bağlanmış sövdələşmələrin qiyməti deyil. Elan qiyməti ilə real razılaşma qiyməti arasında fərq yarana bilər.
Ən böyük gizli xərc: vasitəçi haqqı
Tələbənin yalnız aylıq kirayəni hesablaması kifayət deyil.
Araşdırılan elanların bir hissəsində agentlik xidməti üçün 30 faiz komissiya tələb olunur. Məsələn, 600 manatlıq mənzil üçün bu, əlavə 180 manat deməkdir. Bəzi elanlarda əlavə olaraq depozit və ya əvvəlcədən bir neçə aylıq ödəniş də tələb oluna bilər. Məsələn, Elmlər Akademiyası ətrafında 800 manatlıq bir elanda iki ayın pulunun əvvəlcədən ödənilməsi şərti göstərilib.
Deməli, 600 manatlıq evə köçən tələbə ilk ay yalnız 600 manat hazırlamamalıdır. Agentlik haqqı, depozit, kommunal və digər ilkin ödənişlərlə birlikdə giriş xərci xeyli arta bilər.
Sentyabrda ən real seçim hansıdır?
Hazırkı elan bazarı bir şeyi açıq göstərir: tələbənin büdcəsi məhduddursa, təkbaşına 1 otaqlı mənzil tutmaq ən bahalı seçimlərdən biridir.
Daha aşağı büdcə ilə üç alternativ ortaya çıxır:
1. İki tələbənin birlikdə 2 otaqlı ev tutması.
Bakı daxilində 600 manatlıq mənzildə adambaşına 300 manatlıq kirayə mümkündür.
2. Otaq paylaşmaq.
180–300 manat civarında variantlar tapmaq mümkündür, amma şəxsi məkan azalır.
3. Masazır və Xırdalan kimi ərazilərə çıxmaq.
Kirayə 300–500 manat səviyyəsinə düşə bilər, amma nəqliyyat və vaxt xərcləri artır.
Bu səbəbdən tələbə üçün “evin aylıq kirayəsi” yox, “universitetə qədər ümumi aylıq yaşayış xərci” daha düzgün müqayisə meyarıdır. Sentyabrın kirayə bazarında əsas sual artıq “500 manata ev tapmaq olar?” deyil.
Əsas sual budur: 500 manatlıq ev üçün hər gün nə qədər yol pulu və vaxt xərclənəcək?
Çünki bəzən metroya yaxın 600 manatlıq ev, Bakıdan kənarda 400 manatlıq evdən ayın sonunda daha sərfəli başa gələ bilər.
Samir Abdulla
