İslamabadda keçirilən son görüş heç bir razılaşma imzalanmadan başa çatdıqdan sonra Yaxın Şərq dövlətləri Vaşinqton və Tehranı diplomatik prosesə qaytarmaq üçün təcili cəhdlər göstərirlər.
The Wall Street Journal qəzeti məqaləsində bildirir ki, hər iki tərəfin sərt ritorikasına baxmayaraq, dialoq pəncərəsi açıq qalır və yaxın günlərdə daha bir danışıqlar mərhələsi mümkündür. Regional paytaxtlar hazırda iki həftədən sonra başa çatacaq atəşkəsin uzadılmasına diqqət yetirirlər.
Nüvə uranı və dondurulmuş milyardlar: Tərəflər harada büdrəyir?
Kompromisə çatmağın əsas çətinliyi mənbələrin əsas maneələr kimi göstərdiyi bir neçə fundamental fikir ayrılığındadır:
Sərbəst naviqasiya: Hörmüz boğazının heç bir ödəniş tələb etmədən gəmiçilik üçün açılması məsələsi müzakirə olunur.
Nüvə dosyesi. İranın zənginləşdirilmiş uranının taleyi aktual məsələ olaraq qalır. Tehran zənginləşdirməni simvolik miqdarda məhdudlaşdırmağı və ya mövcud ehtiyatlarını azaltmağı təklif edir, lakin bu variantlar Amerika tərəfini qane etməyib.
Maliyyə məsələləri: İran hazırda xarici hesablarda dondurulmuş təxminən 27 milyard dollarlıq aktivləri üzərində qadağanı götürülməsini israr edir.
Güc təzyiqi: Blokada və “Nöqtəvi” zərbələr
Diplomatik durğunluq fonunda Donald Tramp və ətrafı alternativ təsir metodlarını müzakirə etməyə başlayıblar. “The Wall Street Journal” məlumatlı rəsmilərə istinadən iddia edir ki, Ağ Ev İran daxilindəki hədəflərə qarşı məhdud zərbələr taktikasına qayıtmağı düşünür.
Eyni zamanda, Hörmüz boğazının dəniz blokadasını gücləndirmək üçün müzakirələr aparılır. Vaşinqtonun məqsədi dünya neft tədarükünün təxminən beşdə birinin bu dəhlizdən keçdiyini nəzərə alsaq, iqtisadi təzyiqi maksimum dərəcədə artırmaqdır. Ağ Ev hesab edir ki, bu cür tədbirlər danışıqlardakı çıxılmaz vəziyyəti aradan qaldıra bilər, lakin ekspertlər qlobal enerji bazarı və ABŞ-ın daxili siyasəti üçün böyük risklər barədə xəbərdarlıq edirlər.
Tramp özü də açıq-aşkar laqeyd mövqe tutub. Mətbuata danışarkən o, istənilən ssenariyə hazır olduğunu və İran rəsmilərinin danışıqlar masasına qayıtmayacağı bir variantdan tamamilə məmnun olacağını qeyd edib.
