“Çıraq” Uşaq və Yeniyetmələrə Dəstək İctimai Birliyi 1 may tarixindən Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə “Əqli gerilik və davranış pozuntularından əziyyət çəkən uşaqlara psixoloji dəstəyin göstərilməsi” adlı layihənin icrasına başlamışdır.
Layihənin məqsədi əqli gerilik və davranış pozuntuları müşahidə olunan uşaqlara psixoloji dəstəyin göstərilməsidir. Bu uşaqlara göstərilən psixoloji dəstək onların ümumi inkişafı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Psixoloji dəstək ilk növbədə uşağın emosional vəziyyətinin tənzimlənməsinə xidmət edir. Davranış pozuntuları olan uşaqlarda aqressivlik, impulsivlik, qorxu, təşviş, özünəqapanma və digər uyğun olmayan reaksiyalar müşahidə oluna bilər. Erkən müdaxilə və düzgün psixoloji yanaşma vasitəsilə bu hallar tədricən azaldılır, uşaqlara emosiyalarını tanımaq və onları qəbul olunan formada ifadə etmək bacarıqları aşılanır.
Layihəyə Sumqayıt şəhəri və ətraf qəsəbələrdə yaşayan əlilliyi olan 15 uşaq cəlb olunacaq. Uşaqlarla psixoloq tərəfindən fərdi, təlimçi tərəfindən isə qrup şəklində məşğələlər keçiriləcək. Layihənin ilkin mərhələsində psixoloq tərəfindən uşaqların psixi inkişaf səviyyəsi qiymətləndiriləcək və onların psixoloji vəziyyəti ilə bağlı rəy hazırlanacaq. Növbəti mərhələlərdə uşaqlara müxtəlif istiqamətlər üzrə təlimlər keçiriləcək.
Təlimlər vasitəsilə bu kateqoriyadan olan uşaqlarda emosional tənzimləmə, sosial uyğunlaşma, ünsiyyət bacarıqları və davranışın idarə olunması sahələrində mövcud çətinliklərin aradan qaldırılmasına dəstək göstəriləcək. Bununla yanaşı, korreksiyaedici və inkişafetdirici məşğələlər uşaqların koqnitiv bacarıqlarının inkişafına müsbət təsir göstərəcək.
Hər bir uşaq üçün fərdi yanaşma proqramı hazırlanacaq və proqram uşağın yaş xüsusiyyətlərinə, inkişaf səviyyəsinə və ehtiyaclarına uyğun təşkil olunacaq.
Əqli gerilik və davranış pozuntuları müşahidə olunan uşaqlarla aparılan psixoloji işin ən vacib istiqamətlərindən biri ailə ilə maarifləndirmə işinin təşkili hesab olunur. Bu səbəbdən layihə çərçivəsində hər məşğələdən sonra valideynlərə uşağın davranış xüsusiyyətlərini anlamaq, ona düzgün yanaşmaq, müsbət möhkəmləndirmə üsullarından istifadə etmək və sağlam ünsiyyət modeli qurmaq istiqamətində tövsiyələr veriləcək. Valideyn və mütəxəssis əməkdaşlığı uşağın inkişafına müsbət təsir göstərəcək.
Nəticə etibarilə, əqli gerilik və davranış pozuntuları olan uşaqlara göstərilən psixoloji dəstək onların sosial və emosional sferasının tənzimlənməsinə, həmçinin təlim fəaliyyətinə qoşulmasına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərəcək. Erkən müdaxilə və düzgün psixoloji yardım uşağın gələcək həyat keyfiyyətinin yüksəlməsində mühüm rol oynayacaq.
Layihə çərçivəsində keçiriləcək təlim mövzuları aşağıdakılardır:
* diqqət proseslərinin möhkəmləndirilməsi;
* yaddaşın inkişafı;
* təfəkkürün inkişafı;
* qavramanın inkişafı;
* sosial və özünəqulluq bacarıqlarının formalaşdırılması;
* ünsiyyət bacarıqlarının inkişafı;
* emosiyaların tanınması və ifadə olunması bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi;
* xırda motorika və əl bacarıqlarının inkişafı;
* özünəinamın və fəaliyyət motivasiyasının artırılması;
* davranış pozuntuları olan uşaqlarla bağlı ailə ilə psixoloji işin təşkili.
