Mütəxəssislər yığımları avtomatlaşdırmağı, hər il qənaət edilən məbləği artırmağı, gəlir artdıqca xərcləri şişirtməməyi və maliyyə planına sadiq qalmağı tövsiyə edirlər.
Sərvət yaratmaq çox vaxt uğurlu investisiyadan və ya dahiyanə maliyyə qərarından asılı olmur. Daha çox insanın ildən-ilə təkrarladığı bir neçə sadə vərdiş hesabına kapital tədricən artır.
Əvvəlcə nəticə əhəmiyyətsiz görünə bilər, lakin zaman keçdikcə mürəkkəb faiz effektinin təsiri böyük fərq yarada bilər. Maliyyə məsləhətçiləri sərvəti mərhələli şəkildə artırmağa kömək edən altı davranış modelini açıqlayıblar.
1. Pul xərcləməyə başlamazdan əvvəl yığımı avtomatlaşdırın
Kapital yaratmağın ən effektiv vərdişlərindən biri əvvəlcə özünüz üçün pul ayırmaqdır. Bunun avtomatik həyata keçirilməsi isə prosesi daha asanlaşdırır.
Maliyyə planlaşdırılması üzrə sertifikatlı mütəxəssis, Black Mammoth şirkətinin rəhbəri və təsisçisi Stoy Holl maliyyə əməliyyatlarının mümkün qədər çoxunu avtomatlaşdırmağı məsləhət görür.
Məsələn, maaş daxil olan gün müəyyən məbləğin avtomatik olaraq yığım hesabına köçürülməsi və ya pensiya planına ödənişlərin hər il artırılması mümkündür.
Onun fikrincə, hər pulun konkret məqsədi olmalıdır. Pul maaş hesabına daxil olduqdan sonra yığım və investisiya üçün nəzərdə tutulan hissə avtomatik ayrılırsa, insan hər ay iradəsinə güvənmək məcburiyyətində qalmır.
Maliyyə məsləhətçisi Pol Mauro da bu yanaşmanın yığım məqsədlərinə çatmaq ehtimalını artırdığını bildirir.
2. Hər il yığım məbləğini bir qədər artırın
Mürəkkəb faiz yalnız investisiyalarda deyil, müntəzəm yığımların artmasında da özünü göstərir.
Hollun sözlərinə görə, gəlirin hər il bir qədər daha böyük hissəsini kənara qoymaq uzun illər ərzində ciddi fərq yarada bilər.
İlk vaxtlarda bu artım hiss olunmaya bilər. Lakin illər keçdikcə yığılan və investisiya edilən məbləğin təsiri böyüyür.
Mütəxəssis sərvət toplamağın adətən maraqlı görünmədiyini vurğulayır: əsas sirr məhz davamlılıqdır.
3. Gəlir artdıqca xərclərinizi avtomatik artırmayın
Maaş yüksələndə bir çox insan daha çox xərcləməyə başlayır. Daha bahalı avtomobil, daha böyük ev, kreditlə alınan əşyalar və gündəlik həyat səviyyəsinin yüksəlməsi əlavə gəliri sürətlə “udur”.
Nəticədə maaş artsa da, yığım eyni səviyyədə qala bilər.
Mütəxəssislərin fikrincə, gəlir artımının hamısını yeni xərclərə yönəltmək əvəzinə onun müəyyən hissəsini yığıma və investisiyaya ayırmaq uzunmüddətli maliyyə vəziyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra bilər.
4. Böyük qazancın arxasınca qaçmayın, davamlı olun
Yüksək gəlir özü-özlüyündə maliyyə rifahına zəmanət vermir.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, insanın gəlirindən daha vacib amillərdən biri həmin gəlirlə necə davrandığıdır.
Məsələn, nisbətən orta gəlirlə illərlə müntəzəm yığım edən insan yüksək maaş aldığı halda bütün pulunu xərcləyən şəxsdən daha böyük kapital toplaya bilər.
Hollun fikrincə, gəlir kapitalın nə qədər sürətlə yaradılacağını müəyyən edir, vərdişlər isə ümumiyyətlə kapitalın yaranıb-yaranmayacağını.
5. Səbirli olun və seçdiyiniz plana əməl edin
Mürəkkəb faiz effektinin yaranması üçün vaxt lazımdır. İnsanlar isə çox vaxt səbrin əhəmiyyətini qiymətləndirmirlər, çünki nəticə dərhal görünmür.
Halbuki düzgün maliyyə vərdişləri və investisiyalar zaman keçdikcə daha böyük nəticə verə bilər.
Mauro hesab edir ki, sərvət yaratmaq üçün insan pul yığmalı, plan qurmalı və investisiya etməlidir.
Holl isə qısamüddətli bazar dəyişikliklərinə görə strategiyanı tez-tez dəyişməməyi məsləhət görür. Onun fikrincə, kapital yaradan insanlar bazar düşəndə panikaya qapılmır, seçdikləri plana sadiq qalırlar.
6. Özünüzü hazır hiss etməsəniz belə başlayın
Şəxsi maliyyə ilə ciddi məşğul olmaq üçün “ideal vaxtı” gözləmək bahalı səhvə çevrilə bilər.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu gün atılan kiçik və real addımlar gələcəkdə başlamaq üçün ideal şəraitin yaranmasını gözləməkdən daha faydalıdır.
Kiçik məbləğlə başlamaq, xərcləri izləmək, avtomatik yığım yaratmaq və maliyyə məqsədi müəyyənləşdirmək zaman keçdikcə ciddi vərdişə çevrilə bilər.
Sərvət yaratmağın əsas sirri bir gecədə böyük pul qazanmaq deyil. Mütəmadi yığım, xərclərə nəzarət, gəlir artdıqca həyat səviyyəsini həddindən artıq şişirtməmək və uzunmüddətli plana sadiq qalmaq daha böyük rol oynayır.
