Boşanma
Azərbaycanda ailə qurmaq istəyənlərin sayı azalmağa davam edir. Bu ilin ilk 9 ayında ölkədə 31 085 nikah qeydə alınıb. Halbuki ötən ilin eyni dövründə bu göstərici 36 332 olub. Beləliklə, bir il ərzində nikahların sayı 5 247 və ya 14,4 faiz azalıb.
Boşanmaların sayında isə daha kiçik azalma qeydə alınıb. 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında 15 030 boşanma rəsmiləşdirilib. Ötən ilin müvafiq dövründə bu rəqəm 15 480 olub. Başqa sözlə, boşanmaların sayı 450 və ya 2,9 faiz azalıb.
Azpost.info bildirir ki, Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, əhalinin hər 1000 nəfərinə düşən nikahların sayı 2025-ci ilin eyni dövründəki 4,7-dən 4,0-a enib. Boşanmaların əmsalı isə dəyişməyərək 2,0 səviyyəsində qalıb.
Nikahların sayı son illərdə necə dəyişib?
Rəsmi statistika göstərir ki, Azərbaycanda nikahların sayı son on ildə nəzərəçarpacaq dərəcədə azalıb.
2014-cü ildə ölkədə 84 912 nikah qeydə alınmışdı. 2025-ci ildə bu göstərici 48 546-ya düşüb. Beləliklə, 11 il ərzində illik nikahların sayı təxminən 42,8 faiz azalıb.
Pandemiya dövründə azalma daha kəskin olub. 2019-cu ildə 63 869 nikah qeydə alındığı halda, 2020-ci ildə bu rəqəm 35 348-ə enib. Sonrakı illərdə müəyyən bərpa müşahidə edilsə də, nikahların sayı əvvəlki səviyyəyə qayıtmayıb.
| İl | Nikahların sayı |
|---|---|
| 2014 | 84 912 |
| 2019 | 63 869 |
| 2020 | 35 348 |
| 2021 | 56 314 |
| 2022 | 61 939 |
| 2023 | 54 200 |
| 2024 | 49 508 |
| 2025 | 48 546 |
Bu dinamika göstərir ki, nikahların azalması təkcə son bir ilin hadisəsi deyil. Ölkədə ailə qurma göstəricisi uzunmüddətli azalma tendensiyası nümayiş etdirir.
Boşanmalar isə son on ildə artıb
Nikahların sayından fərqli olaraq, boşanmaların sayı uzunmüddətli dövrdə artım göstərib.
2014-cü ildə Azərbaycanda 12 088 boşanma qeydə alınmışdı. 2025-ci ildə bu rəqəm 20 675-ə çatıb. Bu, 11 il ərzində təxminən 71 faiz artım deməkdir.
Son illərin göstəriciləri belədir:
| İl | Boşanmaların sayı |
|---|---|
| 2014 | 12 088 |
| 2019 | 17 148 |
| 2020 | 14 628 |
| 2021 | 17 191 |
| 2022 | 15 983 |
| 2023 | 21 688 |
| 2024 | 21 384 |
| 2025 | 20 675 |
2023-cü ildə boşanmaların sayı 21 688-ə çataraq son illərin ən yüksək göstəricilərindən birini təşkil edib. Sonrakı iki ildə müəyyən azalma olsa da, boşanmaların sayı 2014-cü illə müqayisədə xeyli yüksək olaraq qalır.
Hər 100 nikaha 48 boşanma düşür – bu nə deməkdir?
2026-cı ilin ilk 9 ayında qeydə alınan 31 085 nikah və 15 030 boşanmanın nisbətinə əsasən, hər 100 nikaha təxminən 48 boşanma düşür.
Lakin bu rəqəm eyni dövrdə evlənən 100 cütlükdən 48-nin boşandığı anlamına gəlmir. Çünki həmin müddətdə qeydə alınan boşanmalar əvvəlki illərdə qurulmuş ailələrə də aiddir. Bu göstərici yalnız müəyyən dövr ərzində qeydə alınmış nikah və boşanmaların say nisbətini ifadə edir.
Əsas diqqətçəkən məqam nikahların boşanmalardan daha sürətlə azalmasıdır. Bir il ərzində nikahların sayı 14,4 faiz azaldığı halda, boşanmaların sayı cəmi 2,9 faiz aşağı düşüb. Bu tendensiyanın arxasında hansı sosial və iqtisadi amillərin dayandığını müəyyən etmək üçün gənclərin ailə qurma yaşı, gəlirləri, mənzil təminatı, məşğulluq vəziyyəti və ailə münasibətlərinə dair əlavə araşdırmalara ehtiyac var.
Samir Abdulla
