Yaş artdıqca orqanizm müxtəlif xəstəliklərə qarşı daha həssas olur. Buna görə də zərərli vərdişlərdən imtina etmək yalnız özünü daha yaxşı hiss etməyə deyil, həm də sağlam və aktiv ömrü uzatmağa kömək edə bilər.
EatThis, Not That! ekspertləri 55 yaşdan sonra xüsusilə təhlükəli ola biləcək bir sıra vərdişləri açıqlayıb və onların daha sağlam alternativlərini təqdim edib.
1. Siqaret – xəstəliklərə və erkən qocalmaya aparan yol
Siqaret yalnız ağciyərlərə deyil, ürək-damar sisteminə də zərər verir. O, insult, infarkt və xərçəng riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Siqaret çəkmək həmçinin dərinin qocalmasını sürətləndirir, qırışların və piqment ləkələrinin yaranmasına səbəb ola bilər.
55 yaşdan sonra siqaretdən imtina etmək orqanizmə özünü bərpa etmək üçün imkan yaradır, xroniki xəstəliklərin riskini azaldır və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırır.
Nə etmək olar? Siqareti birdən-birə tərgitmək çətindirsə, nikotin əvəzedici terapiya, mütəxəssis məsləhəti və ya siqaret sayının tədricən azaldılması kimi üsullardan istifadə edilə bilər.
2. Telefon və digər cihazlardan həddindən artıq istifadə
Bir çox insan günə telefonla başlayır və günü də telefonla başa vurur. Lakin ekran qarşısında uzun müddət qalmaq yuxuya və psixoloji vəziyyətə mənfi təsir göstərə bilər.
Ekranlardan yayılan mavi işıq yuxu hormonu olan melatoninin ifrazını azalda və yuxusuzluğa səbəb ola bilər. Xəbərlərin və sosial şəbəkələrdəki məlumatların fasiləsiz izlənməsi də narahatlığı artıra bilər.
Nə etmək olar? Yatmazdan ən azı bir saat əvvəl telefon və digər cihazlardan istifadəni məhdudlaşdırmaq, sosial şəbəkələrdə lentə baxmaq əvəzinə kitab oxumaq və ya meditasiya etmək tövsiyə olunur.
3. Alkoqol və kalorili içkilər
Yaş artdıqca orqanizmin alkoqolu emal etmək qabiliyyəti zəifləyə bilər. Bu isə onun orqanizmə toksik təsirini gücləndirir.
Həddindən artıq alkoqol istifadəsi koqnitiv problemlərə, yüksək qan təzyiqinə və immun sisteminin zəifləməsinə səbəb ola bilər.
Şirin qazlı içkilər və enerji içkiləri də artıq çəkiyə və qanda şəkərin səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.
Nə etmək olar? Suya, bitki çaylarına və şəkər əlavə edilməmiş təbii içkilərə üstünlük vermək məsləhətdir.
4. Sosial təcrid
Təklik hissi və insanlarla ünsiyyətin azalması həm psixoloji, həm də fiziki sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər.
Araşdırmalara görə, sosial təcrid yaşayan insanlarda ürək-damar xəstəlikləri, demensiya və depressiya riski daha yüksək ola bilər.
Nə etmək olar? Yaxınlarla müntəzəm əlaqə saxlamaq, maraq dairəsinə uyğun klublara qoşulmaq, könüllülük fəaliyyəti ilə məşğul olmaq və ya yeni hobbi tapmaq faydalı ola bilər.
5. Yuxu rejiminin pozulması
Kifayət qədər yatmamaq immun sistemini zəiflədə, diabet, yüksək qan təzyiqi və yaddaş problemləri riskini artıra bilər.
Mənbədə 55 yaşdan yuxarı insanların sutkada ən azı 7–8 saat yatması tövsiyə olunur.
Nə etmək olar? Yuxu rejiminə riayət etmək, yatmazdan əvvəl ağır qidalardan uzaq durmaq, yataq otağını havalandırmaq və rahat yuxu mühiti yaratmaq məsləhətdir.
Sağlam vərdişlər gec deyil
Zərərli vərdişlərdən imtina etmək yetkin yaşda da sağlamlıq üçün əhəmiyyətli fayda verə bilər. Daha sağlam gündəlik rejim xroniki xəstəliklərin riskinin azalmasına, həyat keyfiyyətinin yüksəlməsinə və uzun illər aktiv qalmağa kömək edə bilər.
