Skip to content
cropped-cropped-logo.png

Analitik İnternet Portalı

Primary Menu
  • Siyasət
  • Dünya
  • Müsahibə
  • İqtisadiyyat
  • Araşdırma
  • Gündəm
  • İdman
  • Media
  • Şou Biznes
  • Sosial
  • Redaksiya Siyasəti
Light/Dark Button
  • Aktual
  • Sosial

Dələduzların istifadə etdiyi 3 psixoloji üsul

Orkhan Ali 27 Fevral 2026 - 09:24 (Last updated: 27 Fevral 2026 - 06:26)
dələduzluq növü

dələduzluq növü

Son dövrlər telefon və onlayn dələduzluq hallarında artım müşahidə olunur. AzPost bildirir ki, hüquq-mühafizə orqanları və bank sektorunun açıqlamalarına görə, fırıldaqçılar artıq texniki üsullardan çox, insanların psixologiyasına təsir edən metodlara üstünlük verirlər. Məqsəd vətəndaşı panikaya salmaq, düşünməyə vaxt verməmək və bank məlumatlarını könüllü şəkildə əldə etməkdir.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, dələduzların ən çox istifadə etdiyi üç əsas psixoloji təsir mexanizmi var.

Qorxu faktoru

Ən geniş yayılmış üsullardan biri qorxu yaratmaqdır. Zəng edən şəxs özünü bank əməkdaşı kimi təqdim edərək “hesabınızdan şübhəli əməliyyat aparılır”, “kartınız bloklanacaq” və ya “pulunuz oğurlanır” kimi ifadələr işlədir. Bu cür mesajlar vətəndaşı ani qərar verməyə sövq edir. İnsan təhlükə hiss etdikdə rasional düşünmə qabiliyyəti zəifləyir və məlumat paylaşmağa daha meyilli olur.

Təcili qərar təzyiqi

İkinci üsul vaxt məhdudiyyəti yaratmaqdır. “İndi kodu deməsəniz gec olacaq”, “5 dəqiqəyə əməliyyat təsdiqlənəcək” kimi ifadələr düşünmək üçün imkan buraxmır. Halbuki bank sistemlərində heç bir rəsmi qurum vətəndaşı saniyələr içində qərar verməyə məcbur etmir. Tələsdirilmək əksər hallarda təhlükə siqnalıdır.

Rəsmi və inandırıcı ton

Dələduzlar çox vaxt özlərini “təhlükəsizlik şöbəsi”, “mərkəzi bank sistemi”, “prokurorluq əməkdaşı” kimi təqdim edirlər. Ciddi və rəsmi danışıq tərzi vətəndaşda inam formalaşdırır. Hətta bəzi hallarda nömrə bank nömrəsinə bənzər formada göstərilə bilər. Lakin bu, texniki üsullarla mümkün olan saxtalaşdırmadır.

Əsas qayda: Dayan və yoxla

Maliyyə təhlükəsizliyi üzrə mütəxəssislər bir sadə qaydanı vurğulayır: əgər sizi tələsdirirlərsə, böyük ehtimalla bu, dələduzluq cəhdidir. Belə halda ən doğru addım zəngi dərhal dayandırmaqdır. Sonra bankın rəsmi internet səhifəsində göstərilən nömrəni özünüz yığın və vəziyyəti dəqiqləşdirin.

Heç bir bank əməkdaşı telefon vasitəsilə kartın arxa hissəsindəki CVV kodunu, SMS-lə gələn təsdiq şifrəsini və ya internet bankçılıq parolunu tələb etmir. Bu məlumatların paylaşılması birbaşa vəsait itkisinə səbəb ola bilər.

Rəqəmsal təhlükəsizlik yalnız texnologiya ilə deyil, davranışla da bağlıdır. Qorxu, tələskənlik və rəsmi ton – dələduzların ən güclü silahıdır. Bu siqnalları tanımaq və soyuqqanlı qalmaq isə vətəndaşın ən böyük müdafiə mexanizmidir. Unutmayın: şübhə varsa, danışığı dayandırın və məlumatı rəsmi mənbədən yoxlayın.

AzPost.az

Post navigation

Previous: Anna Akopyan Paşinyandan boşandığını elan etdi
Next: Ombudsman pensiyaların artırılmasını təkif edib

Oxşar xəbərlər

White,Sugar,In,Wood,Spoon,On,Wood,Table
  • Sosial

Ağ şəkəri nə ilə əvəz etmək olar? – Həkim şərhi

User 18 Noyabr 2026 - 18:50
tezyiq
  • Sosial

Dərmansız qan təzyiqini necə aşağı salmaq olar? – 4 təbii üsul

User 18 Noyabr 2026 - 18:28
Azərbaycanda vəkillərin
  • Sosial

Bu il 6 vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 nəfər cərimələnib

User 18 Noyabr 2026 - 18:00

xƏBƏR

ceyhun hakan fidan
  • Siyasət

Ceyhun Bayramov Hakan Fidanla telefonla danışdı

User 18 Noyabr 2026 - 23:46
Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovla türkiyəli həmkarı Hakan Fidan arasında telefon danışığı baş tutub. “Hürriyet” qəzetinin...
Read more about Ceyhun Bayramov Hakan Fidanla telefonla danışdı
Gürcüstan və Rusiya rəsmiləri sabah ilk dəfə görüşəcək rus gurcu
  • Dünya

Gürcüstan və Rusiya rəsmiləri sabah ilk dəfə görüşəcək

User 18 Noyabr 2026 - 23:41
Paşinyan Azərbaycanla sülh sazişindən sonra istefa verəcəyini açıqladı pasinyan qurultay
  • Dünya

Paşinyan Azərbaycanla sülh sazişindən sonra istefa verəcəyini açıqladı

User 18 Noyabr 2026 - 23:06
Arıqlamaq istəyənlər üçün ən faydalı çərəz açıqlandı badam
  • Maraqlı

Arıqlamaq istəyənlər üçün ən faydalı çərəz açıqlandı

User 18 Noyabr 2026 - 22:47
Əkrəm İmamoğluna 2 il 1 ay həbs cəzası verildi – Siyasi hüquqları məhdudlaşdırılır ekrem im
  • Dünya

Əkrəm İmamoğluna 2 il 1 ay həbs cəzası verildi – Siyasi hüquqları məhdudlaşdırılır

User 18 Noyabr 2026 - 22:09
  • Haqqımızda
  • Əlaqə
Copyright © Bütün hüquqlar qorunur | ReviewNews by AF themes.