Yuxu və qidalanma insanlarda immun sisteminin dəyişkənliyini müəyyən edən əsas amillərdəndir.
Azpost.info bildirir ki, alimlərin bu barədə tədqiqatı Research jurnalında dərc edilib.
Alimlər mindən çox sağlam insanı əhatə edən araşdırma aparıblar. Burada immun fenotiplərinin, transkriptomların və metabolomların təhlili də daxil olmaqla çoxsəviyyəli bir yanaşmadan istifadə edərək müxtəlif təsirlərin immun sisteminə təsirini təhlil ediblər.
Tədqiqata görə, xarici amillərin təsiri immun statusundakı dəyişikliyin təxminən 10,7%-ni izah edir. Bu da genetik amillərdən kənarda immun sisteminin dəyişkənliyini anlamağımıza əhəmiyyətli dərəcədə töhfə verir. Tədqiq edilən 183 təsir arasında yuxu və qida immun profillərinə təsir edən dominant təsirlər kimi ortaya çıxıb. Onlar anadangəlmə immun hüceyrələrinin nisbətlərinə, eləcə də CD85j və CD16 kimi hüceyrə səthi zülallarının ifadə səviyyələrinə təsir göstərir.
Tədqiqatçılar həmçinin qısa və gec yuxunun iltihab əleyhinə interleykin-1β (IL-1β) ifrazını artıra biləcəyini, uzunmüddətli yuxu çatışmazlığının isə xroniki iltihaba və daha aydın metabolik dəyişikliklərə səbəb olduğunu və bu da xroniki xəstəliklərə təsir göstərə biləcəyini müəyyən ediblər. Bundan əlavə, yuxunun immunitetə təsirinin daha çox transkriptomdakı dəyişikliklərlə əlaqəli olduğu, qidanın təsiri isə metabolom, yəni metabolik məhsullar və yollar vasitəsilə özünü göstərdiyi göstərilib.
Bu əlaqələrə əsaslanaraq, alimlər yuxu və qidanın birgə təsirlərinə əsaslanaraq immun sisteminin vəziyyətini və xroniki xəstəliklər üçün potensial riskləri qiymətləndirməyə imkan verən transkriptom və metabolom indeksləri yaradıblar.
Müəlliflər qeyd edirlər ki, onların işi həyat tərzi və immun profili arasındakı əlaqələrin yeni bir xəritəsini təqdim edir. Onlar vurğulayır ki, təkcə genetika deyil, həm də yuxu rejimləri və qida keyfiyyəti kimi vərdişlər insanın immun vəziyyətinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir.
Bu tapıntılar yuxu və qidalanmanın optimallaşdırılması yolu ilə xroniki xəstəliklərin qarşısını almağa yönəlmiş gələcək sağlamlıq strategiyalarının hazırlanmasına kömək edə bilər.
