çay
Çay uzun müddətdir ki, ən sağlam içkilərdən biri hesab olunur: istirahət, həzmi yaxşılaşdırmaq və diqqəti artırmaq üçün istifadə olunur. Lakin son elmi dəlillər bu vərdişə yeni bir baxış bucağı ilə yanaşmağa məcbur edir.
Azpost.info bildirir ki, Birmingem Universitetinin alimləri tərəfindən “Science of the Total Environment” jurnalında dərc olunmuş yeni bir araşdırma çay içənləri şoka salıb.
Məlum olub ki, adi bir fincan isti çayda gözlə görünməyən mikroplastik hissəciklər ola bilər. Tədqiqatçılar 150-dən çox müxtəlif içkini təhlil edərək isti çayın ən yüksək mikroplastik tərkibli olduğunu aşkar ediblər.
Tədqiqatın aparıcı müəllifi Məhəmməd Abdulla qeyd edib ki, bir litr çayda 60-a qədər mikroplastik hissəcik ola bilər. Standart bir fincan üçün bu, təxminən 12-15 hissəcik deməkdir. Müqayisə üçün qazlı içkilər və enerji içkilərində bu rəqəm təxminən iki dəfə azdır.
Bu niyə baş verir?
Əsas səbəb yüksək temperatura məruz qalmadır. Qaynar su xüsusən də qablaşdırma ilə təmasda olduqda plastik tərkibli materialların parçalanmasını sürətləndirir.
Çay paketləri xüsusi rol oynayır. Bir çox müasir çay paketləri, xüsusən də piramida formasında olanlar, dəmləmə zamanı mikropartiküllər buraxan neylon və ya bioplastikdən hazırlanır. Başqa birdəfəlik istifadə üçün götürülə bilən stəkanlardır. Kağız kimi görünsələr də, içəridən nazik bir plastik təbəqə ilə örtülmüşdür ki, bu da içkiyə əlavə hissəciklər daxil edə bilər.
Bu, sağlamlıq üçün nə deməkdir?
Mikroplastiklərin insan orqanizminə təsiri hələ də fəal şəkildə öyrənilsə də, onları iltihabi reaksiyalar, hormonal balanssızlıq və bağırsaq mikroflorasında dəyişikliklərlə əlaqələndirən laboratoriya sübutları artıq mövcuddur.
Bundan əlavə, çayda faydalı xüsusiyyətlərə malik, lakin bitki qidalarından dəmirin udulmasına mane ola bilən təbii birləşmələr olan taninlər var. Bu, xüsusilə ət yeməyən insanlar, eləcə də hamiləlik dövründə qadınlar üçün vacibdir.
Potensial riskləri necə azaltmaq olar?
Faydalı çay içməyə davam etmək üçün vərdişlərinizdə kiçik düzəlişlər etmək kifayətdir. Çay paketləri əvəzinə yarpaqlı çay seçmək ən yaxşısıdır – bu, mikroplastik çirklənmə riskini azaldır. Birdəfəlik stəkanlar və plastik əşyalardan çəkinərək şüşə və ya keramika çay qablarından istifadə edin.
Həmçinin yeməkdən dərhal sonra çay içməməyiniz məsləhətdir; qida maddələrinin mənimsənilməsinə mane olmaq üçün içkilər arasında təxminən yarım saatdan bir saata qədər fasilə vermək daha yaxşıdır.
Bu sadə tədbirlər içkinin dadını çıxarmağa və eyni zamanda sağlamlığınız üçün daha təhlükəsiz olmağa imkan verir.
