Yay ayları insanların daha çox açıq havada vaxt keçirdiyi, səyahət etdiyi və istirahətə üstünlük verdiyi dövrdür. Lakin həkimlərin xəbərdarlığına görə, məhz bu mövsümdə edilən bəzi gündəlik səhvlər sağlamlığa ciddi təsir göstərə bilər. Xüsusilə yüksək temperatur, qida təhlükəsizliyi və maye itkisi yay dövrünü daha riskli edir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bir çox insan yayda “adi” saydığı vərdişlərlə əslində orqanizmini əlavə stressə salır. Aşağıda həkimlərin ən çox rast gəldiyi səhvlər təqdim olunur.
Kifayət qədər su içməmək
Yayda ən geniş yayılmış səhv orqanizmin su ehtiyacını düzgün qiymətləndirməməkdir. İstilik zamanı tərləmə artır və bədən daha çox maye itirir. Su az içildikdə baş ağrısı, halsızlıq, qan təzyiqində dəyişiklik və hətta huş itirmə halları yarana bilər.
Günəş altında uzun müddət qalmaq
Bir çox insan çimərlikdə və ya açıq havada uzun müddət günəş altında qalmağı normal hesab edir. Lakin saat 11:00–17:00 arası birbaşa günəş şüaları dəridə yanıq, günvurma və uzunmüddətli dəri zədələnmələrinə səbəb ola bilər.
Soyuq içkiləri həddindən artıq qəbul etmək
Çox soyuq içkilər qısa müddətli rahatlıq versə də, boğaz iltihabı, angina və həzm problemlərinə yol aça bilər. Həkimlər içkilərin “buz kimi” yox, sərin temperaturda qəbul edilməsini tövsiyə edir.
Açıq havada satılan qidaları nəzarətsiz yemək
Yayda qida zəhərlənmələrinin sayı kəskin artır. Günəş altında saxlanılan və ya gigiyenik şəraiti bilinməyən qidalar bakteriyaların çoxalması üçün əlverişli mühit yaradır.
Kondisionerdən yanlış istifadə
İsti havadan dərhal çox soyuq otağa keçmək və ya kondisioneri həddindən artıq aşağı temperaturda işlətmək immun sisteminə mənfi təsir göstərə bilər. Bu, xüsusilə uşaq və yaşlılarda risklidir.
Günəş kremindən istifadə etməmək
Bir çox insan günəşdən qoruyucu kremlərin yalnız çimərlik üçün olduğunu düşünür. Əslində isə gündəlik açıq hava fəaliyyəti zamanı belə dərinin ultrabənövşəyi şüalardan qorunması vacibdir.
Fiziki aktivliyi düzgün planlaşdırmamaq
İsti havada ağır idman və fiziki işlərin günün ən isti saatlarında görülməsi orqanizmin həddindən artıq qızmasına səbəb olur. Bu isə istilik vurması riskini artırır.
Həkimlərin fikrincə, yay mövsümündə sağlam qalmağın əsas şərti sadə qaydalara əməl etməkdir: kifayət qədər su içmək, günəşdən qorunmaq, qida gigiyenasına diqqət yetirmək və bədənin siqnallarına qulaq asmaq.
Düzgün vərdişlər formalaşdırıldıqda yay istirahət və sağlamlıq üçün ən faydalı mövsümlərdən birinə çevrilə bilər.
